Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

एवमुक्ता सिद्धमाता तथेति प्रत्यपद्यत । स्थापयामासुरथ तां लिंगादुत्तरभागतः

Transliteration

evamuktā siddhamātā tatheti pratyapadyata | sthāpayāmāsuratha tāṃ liṃgāduttarabhāgataḥ

Translation

یوں کہے جانے پر سِدّھ ماتا نے “تَتھَیَتی—ایسا ہی ہو” کہہ کر رضامندی ظاہر کی۔ پھر انہوں نے اسے لِنگ کے شمالی حصے میں نصب کیا۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)

• उक्ता: having been addressed / spoken to
• उक्ता: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकर्मणि-कर्तरि/कर्मणि प्रयोगे ‘said/addressed’

• सिद्धमाता: Siddhamātā
• सिद्धमाता: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक) + माता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• तथा: so
• तथा: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus/so)

• इति: thus (saying)
• इति: सम्बन्ध (Quotative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• प्रत्यपद्यत: assented / replied
• प्रत्यपद्यत: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति + √पद् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘प्रत्यपद्यत’ = ‘accepted/assented/returned (answer)’

• स्थापयामासुः: they installed
• स्थापयामासुः: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) (णिच् causative: स्थापय) + आस् (धातु) (परिप्रयोग)
• Form: लिट्-लकार (Perfect/periphrastic), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; ‘they caused to be established/they installed’

• अथ: then
• अथ: सम्बन्ध (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)

• ताम्: her
• ताम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• लिङ्गात्: from the liṅga
• लिङ्गात्: अपादान (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (ablative: from)

• उत्तरभागतः: on the northern side
• उत्तरभागतः: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक) + तः (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: दिक्/स्थानवाचक-अव्यय (ablatival adverb: from/on the northern side)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheyā-kṣetra (liṅga precinct with Siddhamātā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devas and sages perform a formal installation: Siddhamātā’s icon is carried and set on a pedestal to the north of a radiant liṅga; ritual vessels, Vedic fires, and garlands surround the scene.

Characters & Entities

• Siddhamātā
• Śiva-liṅga (Liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred space is organized through consecration (pratiṣṭhā); the goddess’ presence is harmonized with Śiva’s liṅga for the kṣetra’s welfare.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Siddheya-kṣetra, described with shrine placement relative to the central liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pratiṣṭhā (installation) of Siddhamātā on the northern side of the liṅga.