Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

सर्वतीर्थोदकैः स्नाप्य तल्लिंगं भक्तिसंयुतः । विविधैः पूजयामास पुष्पैर्मंत्रैश्च पंचभिः

Transliteration

sarvatīrthodakaiḥ snāpya talliṃgaṃ bhaktisaṃyutaḥ | vividhaiḥ pūjayāmāsa puṣpairmaṃtraiśca paṃcabhiḥ

Translation

اس نے تمام تیرتھوں کے جل سے اُس لِنگ کو اشنان کرایا، اور بھکتی سے بھر کر طرح طرح سے پوجا کی—پھول چڑھائے اور پانچ منتروں کا جپ کیا۔

Word by Word

• सर्वतीर्थोदकैः: with waters from all sacred places
• सर्वतीर्थोदकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व + तीर्थ + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘सर्वेषां तीर्थानां उदकानि’

• स्नाप्य: having bathed/washed (it)
• स्नाप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + णिच्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive); causative sense ‘having caused to bathe/washed’

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भक्तिसंयुतः: endowed with devotion
• भक्तिसंयुतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति + संयुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (स्कन्दः/कर्ता)

• विविधैः: with various
• विविधैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (पुष्पैः/मन्त्रैः)

• पूजयामास: worshipped
• पूजयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + णिच्
• Form: लिट्-प्राय (परिप्रश्न/कथनात्मक Perfect periphrastic), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative (णिच्)

• पुष्पैः: with flowers
• पुष्पैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• मन्त्रैः: with mantras
• मन्त्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• पञ्चभिः: with five
• पञ्चभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (मन्त्रैः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: सर्वतीर्थ-समाहार-क्षेत्र (लिङ्ग-स्थान)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: स्कन्दः भक्तिसंयुतः कलशैः सर्वतीर्थोदकं लिङ्गे अभिषिञ्चति; पुष्पवृष्टिः; पञ्चमन्त्र-जप-भावः; लिङ्गे जलधारा, धूपदीप, ऋषि-देव-साक्षित्वम्।

Characters & Entities

• Skanda (implied)
• Śiva-liṅga
• Sarva-tīrtha waters
• Five mantras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through abhiṣeka and mantra-pūjā turns worship into a complete pilgrimage—bringing the essence of many tīrthas to one liṅga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The adhyāya’s lake is implied as containing ‘all tīrtha waters,’ enabling sarva-tīrtha abhiṣeka at this single spot.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-abhiṣeka with tīrtha-water, followed by puṣpa-offering and recitation of five mantras (pañca-mantra worship).