Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततः स्कंदः प्रीतियुक्तः स्नात्वा सरसि शोभने

Transliteration

jagurgaṃdharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ | tataḥ skaṃdaḥ prītiyuktaḥ snātvā sarasi śobhane

Translation

گندھروؤں کے سرداروں نے گیت گائے اور اپسراؤں کے جُھنڈ نے رقص کیا۔ پھر اسکند خوشی سے بھر کر اُس دلکش سرور میں اتر کر نہایا۔

Word by Word

• जगुः: sang
• जगुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गै (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• गन्धर्वपतयः: lords of the Gandharvas
• गन्धर्वपतयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ननृतुः: danced
• ननृतुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नृत् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अप्सरोगणाः: groups of Apsarases
• अप्सरोगणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अप्सरस् + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ततः: then
• ततः: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक

• स्कन्दः: Skanda
• स्कन्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रीतियुक्तः: endowed with joy
• प्रीतियुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रीति + युक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (स्कन्दः)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया

• सरसि: in the lake
• सरसि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• शोभने: beautiful
• शोभने: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (सरसि)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Characters & Entities

• Gandharvas
• Apsarases
• Skanda
• Sacred lake (saras)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When sacred rites are completed, the tīrtha becomes a living field of joy—where devotion expresses itself as purity (snāna) and celebration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ‘beautiful lake’ established for Skanda in this adhyāya is highlighted as the bathing place.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tīrtha-snāna (ritual bathing) in the sanctified lake.