Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

ततो वैशाखमासस्य चतुर्द्दश्यां शुभे दिने । प्रतिष्ठां चक्रिरे लिंगे चिरं विप्रमुका द्विजाः

Transliteration

tato vaiśākhamāsasya caturddaśyāṃ śubhe dine | pratiṣṭhāṃ cakrire liṃge ciraṃ vipramukā dvijāḥ

Translation

پھر ماہِ ویشاکھ کی مبارک چودھویں تِتھی کے دن، برہمنوں کی قیادت میں دو بار جنم لینے والوں نے لِنگ کی پرتِشٹھا نہایت وقار کے ساتھ انجام دی۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक

• वैशाखमासस्य: of the month Vaiśākha
• वैशाखमासस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वैशाख + मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth (tithi)
• चतुर्दश्याम्: Adhikarana (Time-locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• शुभे: auspicious
• शुभे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (दिने)

• दिने: on the day
• दिने: Adhikarana (Time-locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• प्रतिष्ठाम्: consecration, installation
• प्रतिष्ठाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• चक्रिरे: performed, did
• चक्रिरे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद

• लिङ्गे: in/for the liṅga
• लिङ्गे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• चिरम्: for a long time
• चिरम्: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: चिरम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक

• विप्रमुकाः: having brahmins as leaders
• विप्रमुकाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विप्र + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘विप्राः मुखं येषाम्’ (विप्रप्रधानाः)

• द्विजाः: the twice-born (brahmins)
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: वैशाख-शुक्ल/कृष्ण चतुर्दशी (पक्ष निर्दिष्ट नहीं) के शुभदिने विप्राः वेदघोषैः लिङ्गं प्रतिष्ठापयन्ति; कलश, पुष्प, धूप, दीप, मङ्गलवाद्य।

Characters & Entities

• Vaiśākha (month)
• Dvādaśa/initiated dvijas
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right time (kāla) and right method (vidhi) strengthen the sanctity of worship and the stability of dharmic merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The liṅga and the associated lake-site of this adhyāya are being established as a worship-center; the verse focuses on the calendrical moment.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā on Vaiśākha śukla/kr̥ṣṇa caturdaśī (as given), performed by dvijas led by brāhmaṇas.