Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 60

Devanagari script

नावज्ञया प्रद्रष्टव्यस्तारकोऽयं महासुरः । सप्तमं हि दिनं तेऽद्य मध्याह्नोऽयं च वर्तते

Transliteration

nāvajñayā pradraṣṭavyastārako'yaṃ mahāsuraḥ | saptamaṃ hi dinaṃ te'dya madhyāhno'yaṃ ca vartate

Translation

اس عظیم اسُر تارک کو حقارت سے نہ دیکھو۔ آج تمہارا ساتواں دن ہے، اور اس وقت دوپہر بھی ہو چکی ہے۔

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• अवज्ञया: with contempt; by disrespect
• अवज्ञया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: avajñā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; instrumental of manner

• प्रद्रष्टव्यः: should be looked at/observed
• प्रद्रष्टव्यः: Karya (Obligation/कार्य)
• Type: Adjective
• Root: pra√dṛś (धातु) + tavya (कृत्-प्रत्यय)
• Form: तव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण

• तारकः: Tāraka
• तारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tāraka (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• महासुरः: great demon
• महासुरः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: mahā (उपसर्ग/विशेषण-प्रातिपदिक) + asura (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सप्तमम्: seventh
• सप्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: saptama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण

• हि: indeed; for
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• दिनम्: day
• दिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: dina (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

• अद्य: today
• अद्य: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: adya (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• मध्याह्नः: midday
• मध्याह्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: madhyāhna (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• वर्तते: is occurring; is (in progress)
• वर्तते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √vṛt (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Hari (Viṣṇu) addressing Skanda

Visual Art Cues

Scene: A tense council on the battlefield: Viṣṇu/Keśava or a divine adviser warns the gods not to belittle Tāraka; the sun stands at zenith, casting hard shadows; banners still, weapons ready, faces intent.

Characters & Entities

• Hari (Viṣṇu)
• Skanda
• Tāraka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma requires vigilance: never underestimate opposition, and act with awareness of the proper time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse emphasizes timing and strategic caution.