Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 18
Devanagari script
असुरैर्वध्यमाने तु पावकैरिव काननम् । अपतद्दावभूमिष्ठ महाद्रुमवनं यथा
Transliteration
asurairvadhyamāne tu pāvakairiva kānanam | apataddāvabhūmiṣṭha mahādrumavanaṃ yathā
Translation
جب اسور انہیں قتل کر رہے تھے تو وہ یوں گرتے چلے گئے—جیسے آگ سے جلتا ہوا جنگل؛ جیسے جنگل کی آگ میں عظیم درختوں کا گھنا بن زمین پر ڈھے پڑتا ہے۔
Word by Word
असुरैःby the asuras
असुरैः:
Kartr (Agent in passive context/कर्तृ)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वध्यमानेwhile being slain
वध्यमाने:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootवध् (धातु)
Formकृदन्त: शानच् (present passive participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (सन्दर्भे ‘देवानीक’ इत्यादि), सप्तमी, एकवचन; लोके ‘वध्यमाने’ = ‘being slain’
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
पावकैःby fires
पावकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
इवlike
इव:
Upamana-marker (Comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय (comparative particle)
काननम्a forest
काननम्:
Upameya (Standard of comparison/उपमेय)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अपतत्fell; collapsed
अपतत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दावभूमिष्ठstanding on the burnt ground
दावभूमिष्ठ:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदाव (प्रातिपदिक) + भूमि (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त/स्था-धातु)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (उपमेय-विशेषण), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास: (दाव-भूमि) षष्ठी-तत्पुरुष ‘दावस्य भूमिः’; ततः ‘दावभूमि-स्थ’ = दावभूमौ स्थितः
महाद्रुमवनम्a forest of huge trees
महाद्रुमवनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक) + वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास: (महा-द्रुम) कर्मधारय ‘महान्तः द्रुमाः’; ततः ‘महाद्रुम-वन’ = महाद्रुमैः युक्तं वनम् (तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, अत्र तत्पुरुषरूपेण)
यथाjust as
यथा:
Upamana-marker (Comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय (as/just as)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) [deduced]
Visual Art Cues
Scene: Warriors fall in heaps as if a great forest of tall trees collapses under a raging wildfire; flames implied through color and motion, bodies like felled trunks.
Characters & Entities
A
AsurasFAQs
The verse underscores the fragility of embodied power; without divine protection and dharma, even the ‘mighty trees’ of an army can fall at once.
No sacred site is identified here.
None.