Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 100
Devanagari script
हंतुं न कुरुते बुद्धिं रुद्रभक्त इति स्मरन् । तारकस्तु ततः क्रुद्धो ययौ वेगेन केशवम्
Transliteration
haṃtuṃ na kurute buddhiṃ rudrabhakta iti smaran | tārakastu tataḥ kruddho yayau vegena keśavam
Translation
'یہ رودر کا بھگت ہے،' یہ یاد کرتے ہوئے اس نے قتل کا ارادہ ترک کر دیا۔ تب تارک غصے میں آکر تیزی سے کیشو کی طرف لپکا۔
Word by Word
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive), क्रियार्थक-अव्ययवत्; धातुः हन् (to kill)
नnot
न:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
कुरुतेmakes/does
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः कृ (to do/make)
बुद्धिम्intention, resolve
बुद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्
रुद्रभक्तःa devotee of Rudra
रुद्रभक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य भक्तः)
इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
स्मरन्remembering
स्मरन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्तः शतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; धातुः स्मृ (to remember)
तारकःTāraka
तारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
तुbut
तु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्ययम् (adversative/emphatic particle)
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्ययम् (ablatival adverb: 'from then/thereafter')
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formभूतकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्तः (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; धातुः क्रुध् (to be angry)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः या (to go)
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचनम्
केशवम्Keśava (Viṣṇu)
केशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्
Speaker
Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa implied)
Visual Art Cues
Scene: Keśava holds back from killing upon recalling the foe’s Rudra-devotion; Tāraka, blazing with anger, charges forward with speed.
Characters & Entities
T
TārakaK
Keśava (Viṣṇu)R
Rudra-bhaktaFAQs
The status of a Rudra-bhakta restrains violence; devotion is treated as a powerful moral and spiritual shield.
None; the verse is part of a mythic battle narrative.
None.