Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

Devanagari script

उमा ददौ चारजसी वाससी सूर्यसप्रभा । गंगा कमंडलुं दिव्यममृतोद्भवमुत्तमम्

Transliteration

umā dadau cārajasī vāsasī sūryasaprabhā | gaṃgā kamaṃḍaluṃ divyamamṛtodbhavamuttamam

Translation

اُما نے دو شاندار لباس عطا کیے جو سورج کی مانند درخشاں تھے۔ گنگا نے امرت سے جنما ہوا، الٰہی اور بہترین کمندلو (آب دان) بخشا۔

Word by Word

• उमा: Umā
• उमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• अरजसी: spotless
• अरजसी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-रजस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; नञ्-समासपूर्वक-विशेषण (‘dustless/spotless’)

• वाससी: two garments
• वाससी: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन

• सूर्यसप्रभा: sun-bright
• सूर्यसप्रभा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + स (सहितार्थ) + प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; सहितार्थक-तत्पुरुष: ‘सूर्येण सह प्रभा यस्य’ = ‘having radiance like/with the sun’ (garments as qualified)

• गङ्गा: Gaṅgā
• गङ्गा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कमण्डलुम्: water-pot (kamaṇḍalu)
• कमण्डलुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कमण्डलु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• अमृतोद्भवम्: born of nectar
• अमृतोद्भवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पञ्चमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ: ‘अमृतात् उद्भवः/अमृतस्य उद्भवः’ = ‘arisen from nectar’

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (as tīrtha archetype)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: Uma, radiant and regal, offers two sun-bright garments to Skanda; Gaṅgā, luminous river-goddess, presents a divine kamaṇḍalu said to arise from nectar—glowing with cool, immortal sheen.

Characters & Entities

• Umā (Pārvatī)
• Gaṅgā
• Guha (recipient, implied)
• Kamaṇḍalu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity (spotless garments) and sanctity (Gaṅgā’s nectar-born vessel) signify that divine power is rooted in inner cleanliness and sacred consecration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā is invoked as the sacred river-personality; no single bathing-ghāṭa or named tīrtha is specified.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the kamaṇḍalu implies ritual purity and sacred water usage in dharmic practice.