Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 96
Devanagari script
ततः स्वाहा च भार्यास्य बुबुधे तद्विचेष्टितम् । ज्ञात्वा च चिंतयामास प्रहृष्टा मनसि स्वयम्
Transliteration
tataḥ svāhā ca bhāryāsya bubudhe tadviceṣṭitam | jñātvā ca ciṃtayāmāsa prahṛṣṭā manasi svayam
Translation
تب اس کی زوجہ سواہا نے اس کے اس طرزِ عمل کو سمجھ لیا۔ جان کر وہ دل ہی دل میں غور کرنے لگی اور باطن میں پوشیدہ طور پر خوش ہوئی۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
स्वाहाSvāhā
स्वाहा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootस्वाहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
भार्याwife
भार्या:
Karta (Appositive)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स्वाहा इत्यस्य अप्पोजिशन (apposition)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
बुबुधेcame to know
बुबुधे:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तत्that
तत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विचेष्टितम्conduct / behavior
विचेष्टितम्:
Karma (Object complement to तत्)
TypeNoun
Rootवि + चेष्टित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चेष्ट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; उपसर्ग: वि
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभावः
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
चिन्तयामासthought / reflected
चिन्तयामास:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट् (Periphrastic perfect/परस्मैपद-लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रहृष्टाdelighted
प्रहृष्टा:
Karta-visheshana (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र + हृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; उपसर्ग: प्र
मनसिin (her) mind
मनसि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
स्वयम्herself
स्वयम्:
Karta-viseshana (Agent emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मार्थक (by oneself)
Speaker
Narrator
Visual Art Cues
Scene: Svāhā observes her husband’s altered state, her face composed yet eyes bright with concealed satisfaction; she turns inward, plotting.
Characters & Entities
S
SvāhāA
AgniFAQs
Hidden intentions and inner states shape outcomes; the Purāṇic narrative shows how desire can be redirected through cunning rather than dharmic correction.
No tirtha is referenced in this verse.
None.