Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 75

लज्जाजडः स्मितं चक्रे ततः पार्थ स वै हरः । ततो विशिष्टा ब्रुवति शीघ्रं कालोऽतिवर्तते

lajjājaḍaḥ smitaṃ cakre tataḥ pārtha sa vai haraḥ | tato viśiṣṭā bruvati śīghraṃ kālo'tivartate

اے پارتھ! پھر حَر (شیو) حیا سے ساکت ہو کر بس ہلکی سی مسکراہٹ مسکرایا۔ تب ایک معزز خاتون بولی، “جلدی کرو—وقت گزرتا جا رہا ہے۔”

lajjā-jaḍaḥstunned with embarrassment
lajjā-jaḍaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootlajjā (प्रातिपदिक) + jaḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (लज्जया जडः)
smitaṃa smile
smitaṃ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsmita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
cakremade / did
cakre:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (परोक्ष/परिपूर्ण भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रमबोधक-अव्यय
pārthaO Pārtha
pārtha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārtha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
vaiindeed
vai:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चय/उपपादक-अव्यय (indeed/emphatic particle)
haraḥHara (Śiva)
haraḥ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रमबोधक-अव्यय
viśiṣṭāthe distinguished lady
viśiṣṭā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśiṣṭā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (विशिष्टा = ‘श्रेष्ठा स्त्री’)
bruvatisays
bruvati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (काव्ये)
śīghraṃquickly
śīghraṃ:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootśīghra (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणवत् अव्यय (adverb: quickly)
kālaḥtime
kālaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ativartatepasses by / elapses
ativartate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootati-√vṛt (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Lomaharṣaṇa (Sūta) narrates; the direct speech is by a “viśiṣṭā” lady (contextual elder/attendant)

Scene: Śiva, momentarily bashful, offers only a gentle smile; a noble lady steps forward, gesturing that the auspicious time is slipping away.

Ś
Śiva (Hara)
A
A distinguished lady (viśiṣṭā)

FAQs

Śiva’s humility and restraint are celebrated; dharmic rites also value timely, orderly completion.

No tīrtha is mentioned; it is an interpersonal moment within the divine wedding narrative.

An implicit emphasis on kāla (proper timing) in completing ritual proceedings.