Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 156
Devanagari script
तांश्च त्रस्तान्समालोक्य श्रुत्वा स चतुरो हतान् । सारथिं प्रेरयामास याहींद्रं लघु संगरे
Transliteration
tāṃśca trastānsamālokya śrutvā sa caturo hatān | sārathiṃ prerayāmāsa yāhīṃdraṃ laghu saṃgare
Translation
انہیں خوف زدہ دیکھ کر اور یہ سن کر کہ چار مارے گئے ہیں، اس دیو راج نے اپنے سارَتھی کو للکارا: “میدانِ جنگ میں جلدی اندر کی طرف رتھ بڑھاؤ!”
Word by Word
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
त्रस्तान्frightened
त्रस्तान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रस् (धातु) → त्रस्त (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त
समालोक्यhaving seen
समालोक्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + लोक् (धातु) → समालोक्य (क्त्वा/ल्यप्)
Formल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund) ‘having observed’
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund) ‘having heard’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चतुरःfour
चतुरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
हतान्slain
हतान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त
सारथिम्charioteer
सारथिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रेरयामासurged/commanded
प्रेरयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + ईर्/इर् (धातु) → प्रेरयति (णिच्) + आमास (लिट्-परिप्रयोग)
Formलिट् (Periphrastic perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोगः ‘to urge’
याहिgo
याहि:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
इन्द्रम्to Indra
इन्द्रम्:
Gati-karma (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
लघुquickly
लघु:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootलघु (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘quickly’
संगरेin battle
संगरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: The demon-king, eyes blazing, stands in his chariot and commands his charioteer to rush toward Indra; horses rear, reins taut, wheels kick up dust as the chariot surges forward into the fray.
Characters & Entities
I
IndraC
charioteer (sārathi)D
Dānava leader (implied)FAQs
Adharma, even when shaken, often responds with impulsive aggression; the Purāṇic frame contrasts this with dharma’s steadiness.
No tīrtha is mentioned.
None.