Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 101
Devanagari script
बभूवानाविलं व्योम नीलोत्पलदलप्रभम् । वायुना चातिरूपेण कंपिताश्चैव दानवाः
Transliteration
babhūvānāvilaṃ vyoma nīlotpaladalaprabham | vāyunā cātirūpeṇa kaṃpitāścaiva dānavāḥ
Translation
آسمان صاف ہو گیا، نیلے کنول کی پنکھڑیوں جیسی چمک لیے۔ اور اُس نہایت زور آور ہوا سے دانَو بھی لرز اٹھے۔
Word by Word
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
अनाविलम्clear, unclouded
अनाविलम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootअनाविल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘not turbid/clear’
व्योमthe sky
व्योम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नीलोत्पलदलप्रभम्having the sheen of blue-lotus petals
नीलोत्पलदलप्रभम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक) + उत्पल (प्रातिपदिक) + दल (प्रातिपदिक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः—नीलोत्पलस्य दलस्य प्रभा इव (having the lustre of a blue-lotus petal)
वायुनाby the wind
वायुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
अतिरूपेणin a very powerful manner
अतिरूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअतिरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; भावे—‘अतिशयेन रूपेण’ (in a very strong form)
कम्पिताःshaken
कम्पिताः:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootकम्पित (कृदन्त, √कम्प् (धातु), क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त—‘shaken’
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/निश्चय-bodhaka particle)
दानवाःdemons (Dānavas)
दानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: After the wind-weapon, the sky turns spotless and deep blue, like blue-lotus petals; the battlefield is brightened, while dānavas stagger and tremble under the residual gale.
Characters & Entities
V
VāyuD
DānavasFAQs
When clarity (anāvila) arises, disruptive forces lose steadiness—inner purity naturally weakens adharma.
None is indicated in this verse; it continues the battle description.
None.