Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 24
Devanagari script
तामायान्तीमथालोक्य जंभोऽन्यस्य रथात्त्वरात् । आप्लुत्य लीलया गृह्णन्कामिनीं कामुको यथा
Transliteration
tāmāyāntīmathālokya jaṃbho'nyasya rathāttvarāt | āplutya līlayā gṛhṇankāminīṃ kāmuko yathā
Translation
اسے آتا دیکھ کر جَمبھہ فوراً دوسرے رتھ سے کود پڑا اور کھیل ہی کھیل میں اسے تھام لیا—جیسے عاشق اپنی محبوبہ کو پکڑ لے۔
Word by Word
ताम्that (spear)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Pronoun Accusative singular (that spear)
आयान्तीम्approaching
आयान्तीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootआ-√या (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Present active participle (coming/approaching)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय; particle (then/now)
आलोक्यhaving seen
आलोक्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय; Absolutive (having seen)
जम्भःJambha
जम्भः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
अन्यस्यof another
अन्यस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (of another)
रथात्from the chariot
रथात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन; Ablative singular (from the chariot)
त्वरात्in haste/quickly
त्वरात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootत्वरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन; Ablative singular used adverbially (out of haste/quickly)
आप्लुत्यhaving leapt
आप्लुत्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√प्लु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय; Absolutive (having leapt)
लीलयाplayfully
लीलया:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular (playfully/as if in sport)
गृह्णन्seizing
गृह्णन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Present active participle (seizing)
कामिनीम्a beloved woman
कामिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (object of comparison)
कामुकःa lover
कामुकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकामुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (subject of simile)
यथाas/like
यथा:
Sambandha (Comparator/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय; comparative particle (as/like)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: The spear flies toward Jambha; he leaps from a different chariot and catches it mid-air with playful ease, likened to a lover seizing his beloved.
Characters & Entities
J
JambhaFAQs
The verse heightens drama through simile, showing how adversaries may appear confident—yet the larger dharmic outcome remains decisive.
No holy site is referenced here.
None.