Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 108

दारिद्र्यं पातकं लोके कस्तच्छंसितुमर्हति । पतितः शोच्यते सर्वैर्निर्धनश्चापि शोच्यते

dāridryaṃ pātakaṃ loke kastacchaṃsitumarhati | patitaḥ śocyate sarvairnirdhanaścāpi śocyate

دنیا میں فقر کو گویا گناہ سمجھا جاتا ہے—اس کی تعریف کون کرے؟ گرے ہوئے پر سب رحم کرتے ہیں، اور نادار پر بھی رحم کرتے ہیں۔

दारिद्र्यम्poverty
दारिद्र्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदारिद्र्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पातकम्a sin
पातकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय (predicate nominative)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th) अधिकरण, एकवचन
कःwho
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd) कर्म, एकवचन; सर्वनाम
शंसितुम्to praise
शंसितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु) + तुमुन् (प्रत्यय)
Formकृदन्त (तुमुन्-अन्त, infinitive), कर्मप्रवचनीय; 'शंसितुम्' = to praise/commend
अर्हतिis fit/deserves
अर्हति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पतितःa fallen person
पतितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपतित (प्रातिपदिक; √पत् + क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संज्ञावत् (one who has fallen)
शोच्यतेis lamented/pitied
शोच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd) करण, बहुवचन; कर्तृ-कारक (by all)
निर्धनःa poor man
निर्धनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थ-निपात (also/even)
शोच्यतेis lamented/pitied
शोच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: Two figures—one ‘fallen’ and one ‘destitute’—both receiving compassionate attention; the verse critiques the crowd’s tendency to label poverty as ‘pātaka’.

FAQs

It underlines poverty as a grave human suffering and exposes how society equates it with blame, calling for more humane dharma.

No site is mentioned in this verse.

No direct rite is stated; the implied duty is charitable support and compassionate conduct.