Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45
Devanagari script
हाहारावं प्रकुर्वाणास्तदा देवाश्च मेनिरे । पराजयं महेंद्रस्य सर्वलोकक्षयावहम्
Transliteration
hāhārāvaṃ prakurvāṇāstadā devāśca menire | parājayaṃ maheṃdrasya sarvalokakṣayāvaham
Translation
تب دیوتاؤں نے ‘ہا ہا!’ کی فریاد بلند کی اور سمجھا کہ مہندر (اِندر) کی شکست سبھی لوکوں کی ہلاکت کا سبب بنے گی۔
Word by Word
हाहारावम्a ‘hā-hā’ cry, wail
हाहारावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहाहा + राव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
प्रकुर्वाणाःmaking, uttering
प्रकुर्वाणाः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + कृ (धातु) → कुर्वाण (शतृ-कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle), शतृ-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मेनिरेthought, considered
मेनिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद
पराजयम्defeat
पराजयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपराजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
महेंद्रस्यof Mahendra (Indra)
महेंद्रस्य:
Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमह + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
सर्वलोकक्षयावहम्bringing destruction of all worlds
सर्वलोकक्षयावहम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + लोक + क्षय + आवह (प्रातिपदिक; आवह from आ + वह)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifier)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Gods clustered in alarm, hands raised, mouths open in ‘hā hā’ cries; Indra’s banner falters; the atmosphere suggests impending world-ruin.
Characters & Entities
D
DevasM
Mahendra (Indra)FAQs
Cosmic stability depends on dharmic guardianship; when protectors falter, beings fear disorder and seek higher support.
No tīrtha is mentioned; the focus is cosmic consequence within the war narrative.
None.