Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51

ततस्तमसि संशांते दैत्येन्द्राः प्राप्तचक्षुषः । चक्रुः क्रुरेण तमसा देवानीकं महाद्भुतम्

tatastamasi saṃśāṃte daityendrāḥ prāptacakṣuṣaḥ | cakruḥ krureṇa tamasā devānīkaṃ mahādbhutam

جب وہ تاریکی فرو نشست ہوئی تو دَیتیہ سرداروں کی بینائی لوٹ آئی؛ پھر انہوں نے ایک بے رحم اندھیرے کے ذریعے دیوتاؤں کی فوج کے سامنے ایک نہایت عجیب و حیرت انگیز، فریب انگیز منظر قائم کر دیا۔

tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb): तदनन्तरम् (thereafter)
tamasiin darkness
tamasi:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottamas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (locative singular)
saṃśāntehaving subsided/ceased
saṃśānte:
Adhikaraṇa (Qualifying/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-śam (धातु) + ta (कृत्) → saṃśānta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; tamasi इति विशेषणम्
daityendrāḥlords of the Daityas
daityendrāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya + indra (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यानाम् इन्द्राः)
prāptacakṣuṣaḥhaving regained sight
prāptacakṣuṣaḥ:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootprāpta (कृदन्त) + cakṣus (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दैत्येन्द्राः इति विशेषणम् (those who have obtained sight)
cakruḥthey made/caused
cakruḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
krureṇacruel/terrible
krureṇa:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootkrūra (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; tamasā इति विशेषणम्
tamasāby darkness
tamasā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottamas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental singular)
devānīkamthe army of the gods
devānīkam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva + anīka (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् अनीकम्)
mahādbhutamvery wondrous
mahādbhutam:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + adbhuta (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् अद्भुतम्); devānīkam इति विशेषणम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

Scene: A vast battlefield as the oppressive darkness lifts; daitya-lords regain sight and conjure a second, cruel veil of darkness that rolls like a black wave toward the deva host, creating a bewildering, uncanny spectacle.

D
Daityas
D
Deva-anīka (army of the gods)
T
Tamas

FAQs

Even after clarity returns, hostile tendencies can recreate delusion; vigilance is required to protect discernment.

No tīrtha is specified.

None.