Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41
Devanagari script
तान्प्रमथ्याथ नियुतं मुकुटं तं स्वके रथे । समारोप्यामररिपुर्जित्वा धनदमाहवे
Transliteration
tānpramathyātha niyutaṃ mukuṭaṃ taṃ svake rathe | samāropyāmararipurjitvā dhanadamāhave
Translation
انہیں کچل کر دیوتاؤں کے دشمن نے وہ بے قیمت مُکُٹ اپنے ہی رتھ پر رکھ لیا اور میدانِ جنگ میں دھنَد کُبیر کو مغلوب کر دیا۔
Word by Word
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; सर्वनाम-रूप (masc. acc. pl.)
प्रमथ्यhaving crushed
प्रमथ्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-मथ् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय-प्रयोग; ‘having crushed/tormented’
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/thereupon)
नियुतम्a myriad/ten-thousand (measure)
नियुतम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनियुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neut. acc. sg.)
मुकुटम्crown
मुकुटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुकुट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neut. acc. sg.)
तम्that (it/him)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-रूप (acc. sg.)
स्वकेin his own
स्वके:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; विशेषण (masc. loc. sg.)
रथेchariot
रथे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (masc. loc. sg.)
समारोप्यhaving placed (it) on
समारोप्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-रुह्/रोप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय-प्रयोग; ‘having mounted/placed upon’
अमररिपुःenemy of the gods
अमररिपुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमर + रिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘अमराणां रिपुः’) (masc. nom. sg.)
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय-प्रयोग; ‘having conquered’
धनदम्Dhanada (Kubera)
धनदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधनद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (masc. acc. sg.); ‘Kubera’
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआहव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (masc. loc. sg.)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A fierce asura champion stands victorious amid shattered ranks, lifting a priceless crown and placing it upon his chariot-banner while Kubera is shown being overcome in the melee.
Characters & Entities
A
Amararipu (Dānava)K
Kubera (Dhanada)M
Mukuṭa (crown)FAQs
Possessions and power can be seized when protection fails; purāṇic dharma stresses reliance on righteousness over mere wealth.
No tīrtha is specified in this verse.
None.