Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 42
Devanagari script
धनानि च निधीन्गृह्य स्वसैन्येन समावृतः । नादेन महता देवान्द्रावयामास सर्वशः
Transliteration
dhanāni ca nidhīngṛhya svasainyena samāvṛtaḥ | nādena mahatā devāndrāvayāmāsa sarvaśaḥ
Translation
مال و خزانے چھین کر، اپنی ہی فوج کے حصار میں، اس نے ایک عظیم گرج کے ساتھ دیوتاؤں کو ہر سمت بھگا دیا۔
Word by Word
धनानिtreasures/wealth
धनानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (neut. acc. pl.)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
निधीन्stores/treasures (deposits)
निधीन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (masc. acc. pl.)
गृह्यhaving taken
गृह्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-प्रयोग (absolutive/gerund) का वैदिक/पुराण-रूप ‘गृह्य’ (= गृहीत्वा); अव्यय; ‘having seized/taken’
स्वसैन्येनwith his own army
स्वसैन्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (‘स्वं सैन्यम्’); करण (instr. sg.)
समावृतःsurrounded
समावृतः:
Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-वृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘surrounded/covered’
नादेनby a roar
नादेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (masc. instr. sg.)
महताgreat
महता:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (masc. instr. sg.)
देवान्the gods
देवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (masc. acc. pl.)
द्रावयामासdrove away
द्रावयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु/द्रावय् (धातु; णिच्-प्रयोग)
Formलिट् (परस्मैपद; परोक्षभूत/पौराणिक-भूत), प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिच् (causative) ‘made (them) run/drive away’
सर्वशःcompletely
सर्वशः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘everywhere/entirely’
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: An asura commander, encircled by troops, heaps seized treasures while emitting a thunderous roar that sends devas fleeing in multiple directions across the sky.
Characters & Entities
D
DevasD
Demonic army (implied)FAQs
Greed and conquest create disorder; dharma ultimately restores balance, but adharma may temporarily appear triumphant.
No tīrtha is named in this verse.
None.