Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52
Devanagari script
पुत्रमप्रतिकर्माणमजेयं वज्रदुश्छिदम् । स जातामात्र एवाभूत्सर्वशा स्त्रार्थपारगः
Transliteration
putramapratikarmāṇamajeyaṃ vajraduśchidam | sa jātāmātra evābhūtsarvaśā strārthapāragaḥ
Translation
اس نے ایسا بیٹا جنا جس کا توڑ ممکن نہ تھا، جو ناقابلِ تسخیر اور وجر کی مانند ناقابلِ قطع تھا۔ وہ پیدا ہوتے ہی تمام ہتھیاروں کے معانی و فن میں کامل ماہر ہو گیا۔
Word by Word
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अप्रतिकर्माणम्without equal in deeds / unmatched
अप्रतिकर्माणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + प्रतिकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (अ-प्रतिकर्मन्)
अजेयम्unconquerable
अजेयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + जेय (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्-समासः; ‘जेय’ (यत्-प्रत्ययान्त, ‘to be conquered’)
वज्रदुश्छिदम्hard to cut even with a thunderbolt
वज्रदुश्छिदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवज्र + दुश्छिद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—वज्र + दुश्छिद (तत्पुरुष; ‘hard to cut even by a vajra’)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
जातमात्रःjust born
जातमात्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजात + मात्र (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—जात (क्त, √जन्) + मात्र (तत्पुरुष)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपातः
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वशास्त्रार्थपारगःone who has mastered the meanings of all scriptures
सर्वशास्त्रार्थपारगः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + शास्त्र + अर्थ + पारग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—सर्व-शास्त्र-अर्थ-पारग (‘knower of meanings of all śāstras’)
Speaker
Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa tradition: Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)
Visual Art Cues
Scene: नवजात बालक—तेजस्वी, वज्र-प्रभा, चारों ओर दिव्य आयुधों के प्रतीक (धनुष, शूल, चक्र आदि) मानो स्वयं उपस्थित; माता की गोद में अद्भुत तेज।
Characters & Entities
V
Vajrāṅga (context)D
DitiFAQs
Extraordinary capacities can arise from tapas, but Purāṇic dharma implies such power must be governed by righteousness to avoid ruin.
None.
None; it describes the nature of the child born from prior tapas.