Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 50

Devanagari script

वज्रांगोनाम पुत्रस्ते भविता धर्मवत्सलः । सा तु लब्धवरा देवी जगाम तपसे वनम्

Transliteration

vajrāṃgonāma putraste bhavitā dharmavatsalaḥ | sā tu labdhavarā devī jagāma tapase vanam

Translation

تمہارا بیٹا ‘وجر آنگ’ نام سے ہوگا، دھرم کا دلدادہ ہوگا۔ یہ ور پا کر دیوی تپسیا کے لیے جنگل کو روانہ ہوئی۔

Word by Word

• वज्राङ्गः: Vajrāṅga (name)
• वज्राङ्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वज्राङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—वज्र + अङ्ग (षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-सम्भाव्यः)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नाम-प्रयोगः (नामार्थक-निपातः)

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• भविता: will be
• भविता: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• धर्मवत्सलः: devoted to dharma
• धर्मवत्सलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धर्मवत्सल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—धर्म + वत्सल (तत्पुरुष)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपातः

• लब्धवरा: having obtained a boon
• लब्धवरा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लब्ध-वर (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘लब्ध’ + ‘वर’ (तत्पुरुष)

• देवी: the goddess/lady
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तपसे: for austerity
• तपसे: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन

• वनम्: to the forest
• वनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Speaker

Kaśyapa (first line) + Narrator (second line) (contextual deduction)

Visual Art Cues

Scene: वर-प्राप्त देवी, शांत मुख, तपोवन की ओर प्रस्थान; हाथ में कमण्डलु/जपमाला, पीछे आश्रम-वन, मृग-पक्षी।

Characters & Entities

• Vajrāṅga
• Diti
• Kaśyapa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when seeking extraordinary outcomes, the Purāṇic ideal frames virtue—dharma-vatsalatā—as the highest ornament of strength.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; “forest” indicates an ascetic setting rather than a pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Undertaking tapas in a forest (vana) as an ascetic discipline.