Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 186

Devanagari script

मांधाता शर्करालिंगं नाम बाहुयुगेति च । गावः पयोमयं लिंगं नाम नेत्रसहस्रकम्

Transliteration

māṃdhātā śarkarāliṃgaṃ nāma bāhuyugeti ca | gāvaḥ payomayaṃ liṃgaṃ nāma netrasahasrakam

Translation

ماندھاتا شکر سے بنے لِنگ کی پوجا کرتا ہے، جس کا نام ‘باہویُگ’ (دو بازوؤں والا) ہے۔ گائیں دودھ سے بنے لِنگ کی عبادت کرتی ہیں، جس کا نام ‘نیترسہسرک’ (ہزار آنکھوں والا) ہے۔

Word by Word

• मांधाता: Māndhātā
• मांधाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मांधातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शर्करालिङ्गम्: sugar(-like) liṅga
• शर्करालिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शर्करा + लिङ्ग (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: शर्करायाः लिङ्गम्

• नाम: name
• नाम: Visheshana (Appositive)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• बाहुयुग: Bāhuyuga (pair-of-arms; name)
• बाहुयुग: Visheshana (Name/epithet)
• Type: Noun
• Root: बाहु + युग (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (नामरूपे); तत्पुरुष: बाह्वोः युगम् (pair of arms)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देश-अव्यय

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• गावः: cows
• गावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Plural)

• पयोमयम्: made of milk
• पयोमयम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पयस् + मय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मयट्-प्रत्ययान्त: पयसा निर्मितम्

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नाम: name
• नाम: Visheshana (Appositive)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• नेत्रसहस्रकम्: Netra-sahasraka (thousand-eyed; name)
• नेत्रसहस्रकम्: Visheshana (Name/epithet)
• Type: Noun
• Root: नेत्र + सहस्रक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (नामरूपे); तत्पुरुष: नेत्राणां सहस्रकम् (a thousand eyes)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), addressing the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: King Māndhātṛ offers a sugar-formed liṅga named Bāhuyuga; a herd of cows gathers around a milk-made liṅga named Netrasahasraka, the scene suffused with pastoral sanctity.

Characters & Entities

• Māndhātṛ
• Bāhuyuga
• Cows
• Netrasahasraka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s worship embraces sweetness and nourishment, teaching that purity of offering matters more than grandeur.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is identified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Symbolic liṅgas may be fashioned from śarkarā (sugar) or payas (milk) and worshipped with reverence.