Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 98

Devanagari script

तीरे स्वर्गतरंगिण्या उत्तरे चाभयप्रदात् । स्थूलदंतो गणेशानः स्थूलाः सिद्धीर्दिशेत्सताम्

Transliteration

tīre svargataraṃgiṇyā uttare cābhayapradāt | sthūladaṃto gaṇeśānaḥ sthūlāḥ siddhīrdiśetsatām

Translation

سورگ ترنگنی کے کنارے، اَبھَی پردا کے شمال میں، گنیش ‘ستھول دنت’ ہیں؛ وہ نیکوں کو بڑی اور ٹھوس سِدھیاں عطا کرتے ہیں۔

Word by Word

• तीरे: on the bank
• तीरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• स्वर्गतरंगिण्याः: of Svargataraṅgiṇī (the river)
• स्वर्गतरंगिण्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग-तरङ्गिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्गस्य तरङ्गिणी)

• उत्तरे: to the north; on the northern side
• उत्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; स्थानवाचक विशेषणम्

• च: and
• च: Modifier (Avyaya/उपपद)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• अभयप्रदात्: from the giver of fearlessness
• अभयप्रदात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अभय-प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अभयस्य प्रदः)

• स्थूलदन्तः: thick-toothed
• स्थूलदन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्थूल-दन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (स्थूलः दन्तः यस्य)

• गणेशानः: Lord of the gaṇas (Gaṇeśa)
• गणेशानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण-ईशान (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (गणानाम् ईशानः)

• स्थूलाः: great; abundant
• स्थूलाः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्थूल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; सिद्धीः इत्यस्य विशेषणम्

• सिद्धीः: accomplishments; siddhis
• सिद्धीः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• दिशेत्: may grant; should bestow
• दिशेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दिश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• सताम्: to the good (people)
• सताम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘good people’

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svargataraṅgiṇī-tīra (near Abhayapradā)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Sthūladanta Gaṇeśa shrine on a riverbank; calm waters with ‘heavenly waves’ imagery; pilgrims seeking ‘great siddhis’ with composed faces.

Characters & Entities

• Svargataraṅgiṇī
• Abhayaprada
• Sthūladanta Gaṇeśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Virtue joined with pilgrimage in Kāśī is rewarded—Gaṇeśa’s localized forms grant ‘substantial’ siddhis to the righteous.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Svargataraṅgiṇī’s bank area in Kāśī, described relative to Abhayaprada.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit darśana and worship at the shrine of Sthūladanta; no detailed ritual steps are specified.