Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33

Devanagari script

अंतर्वत्नी त्वियं कन्या जनयिष्यति शोभनाम् । एषा हि दुर्भगा पूर्वं सांप्रतं सुभगाऽभवत्

Transliteration

aṃtarvatnī tviyaṃ kanyā janayiṣyati śobhanām | eṣā hi durbhagā pūrvaṃ sāṃprataṃ subhagā'bhavat

Translation

یہ کنواری حاملہ ہے اور ایک خوبصورت اولاد جنے گی؛ جو پہلے بدقسمت تھی، اب خوش نصیب ہو گئی ہے۔

Word by Word

• अंतर्वत्नी: pregnant
• अंतर्वत्नी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्तर् (उपसर्ग/अव्यय) + वतिन् (तद्धित-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तद्धितान्त ‘वतिन्’ (possessing); तत्पुरुषः (अन्तः वर्तते गर्भः यस्याः)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे

• इयम्: this (she)
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• कन्या: girl/daughter
• कन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• जनयिष्यति: will give birth to/produce
• जनयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) [णिच् causative: जनय-]
• Form: लृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative)

• शोभनाम्: a beautiful (one)
• शोभनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शोभना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्म (object) रूपे

• एषा: this (woman)
• एषा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/causal particle)

• दुर्भगा: unfortunate
• दुर्भगा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर् (उपसर्ग) + भगा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (दुष्टा/अशुभा भगा यस्याः)

• पूर्वम्: formerly/before
• पूर्वम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb of time)

• सांप्रतम्: now/at present
• सांप्रतम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सांप्रतम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb of time)

• सुभगा: fortunate
• सुभगा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग) + भगा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (शुभा भगा यस्याः)

• अभवत्: became/was
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Skanda (narrating speech of the disguised figure; deduced context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Royal women/queen; broader frame to sages

Visual Art Cues

Scene: Within a palace women’s quarter, a brāhmaṇa declares a maiden’s pregnancy and foretells a beautiful child; attendants exchange relieved glances; auspicious symbols (kalasha, lamps) appear subtly, with Kāśī’s temple skyline beyond.

Characters & Entities

• Kāśī (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Fortune can turn swiftly; in purāṇic ethics, auspiciousness is sustained by dharma rather than mere prediction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśī setting frames the episode; the verse itself does not name a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.