Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32

ते त्वयाप्यवमंतव्या व्रज पुत्र शुभोदय । इत्याज्ञां मूर्ध्नि चाधाय स ततः पारमेश्वरीम्

te tvayāpyavamaṃtavyā vraja putra śubhodaya | ityājñāṃ mūrdhni cādhāya sa tataḥ pārameśvarīm

اُنہیں بھی تو ہی پست کرے؛ جا، اے فرزندِ نیک فال! یوں حکم کو سر آنکھوں پر رکھ کر وہ پھر پرمیشوری ارادے کے مطابق روانہ ہوا۔

तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
अवमन्तव्याःshould be insulted
अवमन्तव्याः:
Vidhyartha (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootअवमन्तव्य (प्रातिपदिक; अव + मन् धातोः तव्यत्-कृत्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कृत्य (gerundive) ‘to be disrespected’—ते इति विशेष्य
व्रजgo
व्रज:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
शुभोदयO auspicious one
शुभोदय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभोदय (प्रातिपदिक; शुभ + उदय)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; ‘whose rise is auspicious’ इति अर्थे
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
आज्ञाम्command
आज्ञाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मूर्ध्निon (his) head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आधायhaving placed
आधाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ + धा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/हेतुवाचक-अव्यय (then/from there)
पारमेश्वरीम्(towards) the Supreme Goddess / Pāramaeśvarī
पारमेश्वरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपारमेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Śiva

Tirtha: Kāśī (Avimukta) as devotional frame

Type: kshetra

Listener: Vīrabhadra

Scene: Vīrabhadra bows, symbolically placing Śiva’s command upon his head, then turns to depart—an image of disciplined devotion fused with warrior resolve.

Ś
Śiva
V
Vīrabhadra

FAQs

Receiving divine instruction with reverence (placing it ‘on the head’) exemplifies ideal discipleship and dharmic action.

Indirectly within the Kāśī Khaṇḍa milieu; no single tīrtha is named in this verse.

None; it describes respectful acceptance of Śiva’s command.