Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 81

Devanagari script

ततः पर्वततीर्थं च पर्वतेश समीपतः । सर्वपर्वफलं तस्य स्नात्वा पर्वण्यपर्वणि

Transliteration

tataḥ parvatatīrthaṃ ca parvateśa samīpataḥ | sarvaparvaphalaṃ tasya snātvā parvaṇyaparvaṇi

Translation

پھر پروتیش کے قریب پروت تیرتھ آتا ہے؛ وہاں اشنان کرنے سے—چاہے تہوار کا دن ہو یا نہ ہو—تمام پَرووں کا پُنّیہ پھل ملتا ہے۔

Word by Word

• ततः: then/thereafter
• ततः: Adverbial (sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• पर्वततीर्थम्: the mountain-tīrtha
• पर्वततीर्थम्: Karma/Topic (object/mentioned place)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पर्वतस्य तीर्थम्)

• च: and
• च: Conjunction
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• पर्वतेश: of the Lord of the mountain (Parvateśa)
• पर्वतेश: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: पर्वतेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (सम्बोधन-रूपेण अपि सम्भवः; अत्र षष्ठी)

• समीपतः: near
• समीपतः: Adhikarana (location)
• Type: Indeclinable
• Root: समीपतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः: देशवाचक (adverb ‘near’)

• सर्वपर्वफलम्: the fruit of all festivals/holy days
• सर्वपर्वफलम्: Karma/Result (object/result)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पर्व (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सर्वेषां पर्वणां फलम् / सर्वपर्वस्य फलम्)

• तस्य: of it/of that (tīrtha)
• तस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (absolutive; prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय; अव्ययकृदन्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (prior action)

• पर्वणि: on a festival/holy day
• पर्वणि: Adhikarana (time/occasion)
• Type: Noun
• Root: पर्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• अपर्वणि: on a non-festival day
• अपर्वणि: Adhikarana (time/occasion)
• Type: Noun
• Root: अ+पर्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; नञ्-पूर्वक (negative)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Parvata-tīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A compact shrine of Parvateśa near a water-spot; pilgrims bathe while a calendar motif fades in the background, signifying ‘parva or non-parva’ equivalence.

Characters & Entities

• Parvata-tīrtha
• Parvateśa (Śiva)
• Kāśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A supremely charged sacred place can confer the essence of many rituals and calendar observances through sincere bathing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Parvata-tīrtha, situated near Parvateśa in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at Parvata-tīrtha, effective both on parva-days (festivals) and ordinary days.