Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

Devanagari script

गदातीर्थं तदग्रे तु संसारगदनाशनम् । तत्र श्राद्धादिकरणात्पश्येद्देवं गदाधरम्

Transliteration

gadātīrthaṃ tadagre tu saṃsāragadanāśanam | tatra śrāddhādikaraṇātpaśyeddevaṃ gadādharam

Translation

اس کے آگے گَدا تیرتھ ہے جو سنسار کے روگ کو مٹا دیتا ہے۔ وہاں شرادھ وغیرہ کے کرم کرنے سے دیویہ پرمیشور—گداآدھر—کے درشن ہوتے ہیں۔

Word by Word

• गदातीर्थम्: Gadā-tīrtha
• गदातीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गदातीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (गदायाः तीर्थम्)

• तत्: of that
• तत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; (अग्रे इत्यनेन सह—‘तस्य’)

• अग्रे: ahead; in front
• अग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘in front/ahead’

• तु: but; indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेष-निपात (but/indeed)

• संसारगदनाशनम्: destroyer of the disease of worldly existence
• संसारगदनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संसार + गद + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (संसारस्य गदा; तस्य नाशनम्); विशेषणम् (गदातीर्थम्)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• श्राद्धादिकरणात्: from performing śrāddha and the like
• श्राद्धादिकरणात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध + आदि + करण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; समासः तत्पुरुष (श्राद्धम् आदि यस्य; तस्य करणम्)

• पश्येत्: would see
• पश्येत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन; धातुः दृश् (to see)

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• गदाधरम्: the mace-bearer
• गदाधरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गदा + धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः उपपद-तत्पुरुष (गदां धरति इति); विशेषणम् (देवम्)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gadā-tīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A riverside platform where a householder performs śrāddha—pinda offerings, sesame-water tarpaṇa—while a radiant Viṣṇu as Gadādhara appears in a subtle vision, holding the mace.

Characters & Entities

• Gadā-tīrtha
• Gadādhara (Viṣṇu)
• Śrāddha
• Kāśī (Varanasi)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly suffering is framed as a curable ‘disease’; dharmic rites done at a sanctified place purify and draw the devotee toward divine vision.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gadā-tīrtha in Kāśī, praised for removing the affliction of saṃsāra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śrāddha and associated ritual duties (śrāddhādi) performed at the tīrtha.