Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

Devanagari script

हरपापह्रदे स्नात्वा केदारेशं प्रपूज्य च । कोटिजन्मार्जितैनोभिर्मुच्यते नात्र संशयः

Transliteration

harapāpahrade snātvā kedāreśaṃ prapūjya ca | koṭijanmārjitainobhirmucyate nātra saṃśayaḥ

Translation

ہر-پاپ-ہرد میں اشنان کر کے اور کیداریش کی پوجا کر کے آدمی کروڑوں جنموں کے جمع شدہ گناہوں سے آزاد ہو جاتا ہے—اس میں کوئی شک نہیں۔

Word by Word

• हरपापह्रदे: in the lake (hrada) called Harapāpa
• हरपापह्रदे: अधिकरण (Locus)
• Type: Noun
• Root: हर + पाप + ह्रद (प्रातिपदिक)
• Form: बहु-तत्पुरुषसमासः (हरस्य पापह्रदः / हरपापानां ह्रदः), पुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: √स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• केदारेशम्: Lord of Kedāra (Kedāreśa)
• केदारेशम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: केदार + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (केदारस्य ईशः), पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• प्रपूज्य: having worshipped
• प्रपूज्य: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-√पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• कोटिजन्मार्जितैः: acquired over crores of births
• कोटिजन्मार्जितैः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कोटि + जन्म + अर्जित (कृदन्त)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (कोटिजन्मसु अर्जितैः), भूतकृदन्त (क्त), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग; ‘एनःभिः’ इत्यस्य विशेषणम्

• एनःभिः: by/with sins (guilt)
• एनःभिः: हेतु/साधन (Instrument/Cause; in passive: from sins)
• Type: Noun
• Root: एनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: √मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (Passive)

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• अत्र: here
• अत्र: देशाधिकरण (Place)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place)

• संशयः: doubt
• संशयः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hara-pāpa-hrada (at Kedāra)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: At a sacred mountain lake, pilgrims perform snāna; nearby stands the Kedāreśa liṅga shrine. Dark karmic chains shatter and sink into the water as the devotee offers bilva and water to the liṅga.

Characters & Entities

• Kedāreśa
• Hara
• Hara-pāpa-hrada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage becomes complete through both purification (snāna) and devotion (pūjā), yielding profound karmic release.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hara-pāpa-hrada and the shrine of Kedāreśa at Kedāra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) in Hara-pāpa-hrada and pūjā (worship) of Kedāreśa.