Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

Devanagari script

लिंगान्योंकारमुख्यानि सर्वपापप्रकृंत्यलम् । परं त्रैलोचनी शक्तिः काचिदन्यैव पार्वति

Transliteration

liṃgānyoṃkāramukhyāni sarvapāpaprakṛṃtyalam | paraṃ trailocanī śaktiḥ kācidanyaiva pārvati

Translation

اومکار وغیرہ دیگر لِنگ بھی ہیں جو تمام پاپوں کو کاٹ ڈالنے کی پوری قدرت رکھتے ہیں؛ مگر اے پاروتی، تریلوچنی (تریلوچن) کی اعلیٰ ترین شکتی واقعی جداگانہ ہے۔

Word by Word

• लिङ्गानि: liṅgas
• लिङ्गानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन (neuter, nom./acc. plural)

• ओंकार-मुख्यानि: having Oṃkāra as foremost
• ओंकार-मुख्यानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ओंकार (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (neuter nom./acc. plural; adjective)

• सर्व-पाप-प्रकृन्ति-अलम्: fully capable of cutting all sins
• सर्व-पाप-प्रकृन्ति-अलम्: Hetu/Avyaya (Adverbial qualifier/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + प्रकृन्ति (प्रातिपदिक) + अलम् (अव्यय)
• Form: समासपदं ‘सर्वपापप्रकृन्ति’ (all-sin-cutting) + ‘अलम्’ (अव्यय, पर्याप्ति/समर्थ्ये ‘enough/able’); क्रियाविशेषणवत्

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neuter nom./acc. sg.; ‘supreme’)

• त्रैलोचनी: three-eyed (goddess)
• त्रैलोचनी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक) + ई (स्त्रीप्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘यस्या: त्रयः लोचनानि’ (fem. nom. sg.)

• शक्तिः: power; Śakti
• शक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (feminine, nominative singular)

• काचित्: some (one)
• काचित्: Visheshya (Appositive/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (indefinite pronoun: ‘some’)

• अन्या: other; different
• अन्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (fem. nom. sg.)

• एव: indeed; only
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधारणे ‘indeed/only’

• पार्वति: O Pārvatī
• पार्वति: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (feminine, vocative singular)

Speaker

Śiva (deduced from direct address 'Pārvatī' and doctrinal tone)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Triviṣṭapa-liṅga / Trailocanī-śakti (Trilocana)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: A comparative tableau: distant iconic liṅgas (like Oṃkāra) shown as radiant, while the Kāśī Triviṣṭapa/Trilocana shrine radiates a unique, piercing ‘third-eye’ beam; Pārvatī listens as Śiva explains.

Characters & Entities

• Oṃkāra Liṅga
• Trilocana/Trailocanī
• Pārvatī
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

While many sacred Liṅgas remove sin, certain sites embody a uniquely supreme śakti, underscoring graded sacred geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Trilocana/Trailocanī power associated with the Trilocana Liṅga tradition in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is laid down; the verse asserts comparative spiritual efficacy among Liṅgas.