Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 56

तेषूड्डीनेषु दैत्येषु शतकोटिमितेषु च । निर्जगाम ततः सा तु कालरात्रिर्नभोध्वगा

teṣūḍḍīneṣu daityeṣu śatakoṭimiteṣu ca | nirjagāma tataḥ sā tu kālarātrirnabhodhvagā

جب وہ دَیتّی، جو سو کروڑ کی تعداد میں تھے، اچھال کر منتشر کر دیے گئے، تب آسمان میں گامزن کالراتری خود نمودار ہوئی۔

तेषुamong them
तेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
उड्डीनेषुhaving flown up
उड्डीनेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउद्-डी (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (दैत्येषु)
दैत्येषुamong the demons
दैत्येषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
शतकोटिमितेषुnumbering a hundred crores
शतकोटिमितेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशत (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + मित (कृदन्त-प्रातिपदिक; मा धातु)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (शत-कोट्या मिताः) विशेषणम् (दैत्येषु)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
निर्जगामwent out/emerged
निर्जगाम:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (adverb: then)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध (particle: but/indeed)
कालरात्रिःKālarātri (Night of Time)
कालरात्रिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + रात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (कालस्य रात्रिः)
नभोध्वगाsky-going; moving in the sky
नभोध्वगा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनभस् (प्रातिपदिक) + ध्वग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (नभसि ध्वगः/गामिनी)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context: Skanda narrating to Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Scene: After a hundred-crore daityas are flung and scattered, Kālarātri appears—dark, vast, and airborne—moving across the sky like embodied night, the battlefield below reduced to drifting, defeated fragments.

D
Daityas
K
Kālarātri

FAQs

When adharma swells in number, the divine manifests in appropriate form to restore balance—especially in a sanctified kṣetra.

Kāśī (Vārāṇasī) is the overarching holy geography of the Kāśīkhaṇḍa.

None; it narrates the emergence of Kālarātri.