Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 99

वस्त्रापथान्महाक्षेत्राद्भवो नाम स्वयं विभुः । भीमचंडी समीपे तु प्रादुरासीदिह प्रभो

vastrāpathānmahākṣetrādbhavo nāma svayaṃ vibhuḥ | bhīmacaṃḍī samīpe tu prādurāsīdiha prabho

اس عظیم مقدس میدان کے وسترآپتھ سے خود ظاہر اور ہمہ قادر ربّ یہاں ‘بھَو’ کے نام سے، بھیم چنڈی کے قریب، جلوہ گر ہوا۔

वस्त्रापथात्from Vastrāpatha (place-name)
वस्त्रापथात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवस्त्रापथ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वस्त्राणां पथः/वस्त्रस्य पथः), पुल्लिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादानार्थे
महाक्षेत्रात्from the great sacred field
महाक्षेत्रात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमहा + क्षेत्र (प्रातिपदिक-द्वय)
Formकर्मधारय-समास (महच्च तत् क्षेत्रम्), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादानार्थे
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामnamed/indeed
नाम:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनिपात (particle)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (Agent-emphasis/कर्ता)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
विभुःthe Lord, all-pervading one
विभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य/उपपद-विशेषणभावः
भीमचण्डीof Bhīma-Caṇḍī (goddess)
भीमचण्डी:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभीमा + चण्डी (प्रातिपदिक-द्वय)
Formकर्मधारय-समास (भीमा च सा चण्डी), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-सम्बन्धे; अत्र ‘समīपे’ इत्यनेन सह षष्ठी-सम्बन्धः (genitive)
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
प्रादुरासीत्appeared
प्रादुरासीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रादुर् (अव्यय) + अस् (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्; ‘प्रादुर्’ इति उपसर्गवत् अव्यय-पूर्वपद
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Bhava (svayaṃbhū) near Bhīmacāṇḍī at Vastrāpatha

Type: kshetra

Scene: A narrow Kāśī lane named Vastrāpatha opens to a small shrine where Śiva ‘Bhava’ appears in radiant emergence; nearby stands Bhīmacāṇḍī’s fierce yet protective presence, with devotees in awe.

K
Kāśī (Mahākṣetra)
B
Bhava (Śiva)
B
Bhīmacāṇḍī (Devī)
V
Vastrāpatha

FAQs

Kāśī is portrayed as a living sacred landscape where Śiva self-manifests, making the city a direct field of divine presence.

The manifestation of Bhava (Śiva) near the shrine of Bhīmacāṇḍī, associated with the locality called Vastrāpatha in Kāśī.

No explicit rite is stated here; the verse primarily records the deity’s prādurbhāva (manifestation) and location.