Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 2

Devanagari script

कृत्तिप्रावरणं यत्र कृतं देवेन लीलया । रुद्रावास इति ख्यातं तत्स्थानं सर्वसिद्धिदम्

Transliteration

kṛttiprāvaraṇaṃ yatra kṛtaṃ devena līlayā | rudrāvāsa iti khyātaṃ tatsthānaṃ sarvasiddhidam

Translation

جہاں دیوتا نے اپنی الٰہی لیلا سے چمڑے کا لباس بنایا، وہ مقام ‘رُدرآواس’ کے نام سے مشہور ہے؛ وہ مقدس ٹھکانہ ہر طرح کی سِدھی عطا کرنے والا ہے۔

Word by Word

• कृत्ति-प्रावरणम्: a covering of skin
• कृत्ति-प्रावरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृत्ति (प्रातिपदिक) + प्रावरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक/सम्बन्धबोधक अव्यय (relative adverb: where)

• कृतम्: made
• कृतम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• देवेन: by the god
• देवेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; कर्तृकरण (agent/instrument)

• लीलया: playfully
• लीलया: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: लीला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; प्रकार/हेतु (by playfully)

• रुद्र-आवासः: Rudra’s abode
• रुद्र-आवासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + आवास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/इत्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• ख्यातम्: is known/called
• ख्यातम्: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ख्या (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; predicate adjective

• तत्-स्थानम्: that place
• तत्-स्थानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• सर्व-सिद्धि-दम्: granting all accomplishments
• सर्व-सिद्धि-दम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; दा धातोः कर्तरि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (tatsthānam qualifies)

Speaker

Skanda (contextual, continuing instruction to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rudrāvāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rudra in ascetic splendor performing a mysterious līlā: fashioning a skin-garment (kṛtti) while the ground radiates; sages witness in awe; the place is marked as Rudrāvāsa with a small shrine and sacred boundary.

Characters & Entities

• Rudrāvāsa
• Śiva (Rudra)
• Kāśī (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine līlā becomes sacred geography: Śiva’s acts sanctify a locale, making it a giver of spiritual attainments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rudrāvāsa—identified as the place connected with Śiva’s kṛtti-prāvaraṇa (skin-garment) act in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse primarily identifies the site and its promised fruit (sarva-siddhi).