Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 91
Devanagari script
अथाकण्येति ताः सख्यस्तच्चातुर्यं प्रवर्ण्य च । लिलिखुः क्रमशः सख्यो यूनो यौवन शेवधीन्
Transliteration
athākaṇyeti tāḥ sakhyastaccāturyaṃ pravarṇya ca | lilikhuḥ kramaśaḥ sakhyo yūno yauvana śevadhīn
Translation
پھر “یوں ہی ہو” کہہ کر اُن سہیلیوں نے اُس چالاکی کی ستائش کی اور باری باری اُن نوجوانوں کی تصویریں بنائیں—جو جوانی کے خزانے تھے۔
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भार्थक/अनन्तरार्थक (then/now)
आकण्याO Akanyā (name)
आकण्या:
Sambodhana/Address (Vocative sense)
TypeNoun
Rootआकण्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-समाप्तिसूचक (quotative)
ताःthose (women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
सख्यःfriends
सख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन; विशेषण (cāturyaṃ)
चातुर्यम्cleverness
चातुर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचातुर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन
प्रवर्ण्यhaving described
प्रवर्ण्य:
Kriya-viseshana (Converb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + वर्ण् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव; पूर्वकर्म (having described)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
लिलिखुःthey wrote
लिलिखुः:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootलिख् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
क्रमशःin order
क्रमशः:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्रमशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: in order/one by one)
सख्यःthe friends
सख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
यूनःof the young man
यूनः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
यौवन-शेवधीन्treasures of youth
यौवन-शेवधीन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक) + शेवधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (yauvanasya śevadhiḥ = treasure of youth)
Speaker
Narrator (Skanda to Agastya, implied Kāśīkhaṇḍa frame)
Visual Art Cues
Scene: A circle of young women friends, amused and admiring cleverness, sequentially sketch youthful suitors—hands poised with stylus/charcoal on palm-leaf or cloth—while the heroine watches with curiosity.
Characters & Entities
S
Sakhīs (companions)R
Ratnāvalī (implied)FAQs
It emphasizes unity and disciplined execution—skill becomes effective when coordinated and orderly.
No specific site is named in this verse.
None.