Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100
Devanagari script
पुलीकानंत कर्कोट भद्रसंतानगानपि । दृष्ट्वा नागकुमारांस्ताञ्छंखचूडमथैक्षत
Transliteration
pulīkānaṃta karkoṭa bhadrasaṃtānagānapi | dṛṣṭvā nāgakumārāṃstāñchaṃkhacūḍamathaikṣata
Translation
پُلیکا، اَننت، کَرکوٹ اور بھدرسنتان کی نسل کے ناگ شہزادوں کو بھی دیکھ کر، پھر اس نے شَنکھچوڑ پر نظر ڈالی۔
Word by Word
पुलीकान्Pulīkas (a Nāga group)
पुलीकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुलीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अनन्तAnanta (Śeṣa)
अनन्त:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)
कर्कोटKarkoṭa
कर्कोट:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्कोट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)
भद्रसंतानगान्descendants of Bhadra
भद्रसंतानगान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभद्र + संतानग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘भद्रस्य संतानगाः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
नागकुमारान्the Nāga princes
नागकुमारान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग + कुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘नागानां कुमाराः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
शंखचूडम्Śaṅkhacūḍa
शंखचूडम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशंख + चूड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम; ‘शंख इव चूडः यस्य’/‘शंखचूडः’ इति कर्मधारय-नामधेय
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then)
ऐक्षतshe looked at
ऐक्षत:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ईक्ष् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
Speaker
Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narration, often to Agastya)
Visual Art Cues
Scene: After viewing Pulīka, Ananta, Karkoṭa, and Bhadrasaṃtāna Nāga princes, the maiden’s gaze fixes on a distinguished figure—Śaṅkhacūḍa—marked by conch-like crest/ornament and commanding presence.
Characters & Entities
P
PulīkaA
AnantaK
KarkoṭaB
BhadrasaṃtānaŚ
ŚaṅkhacūḍaN
Nāga princesFAQs
Narratives often enumerate lineages to situate events in cosmic order; dharma is understood within that larger tapestry.
Kāśī’s broader māhātmya context frames the chapter; this verse is narrative detail.
None.