Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

Devanagari script

अदृश्यरूपी मायावी देवानामप्यगोचरः । दिवाध्यानपरस्तिष्ठेन्मुनिवन्मुनिमध्यगः

Transliteration

adṛśyarūpī māyāvī devānāmapyagocaraḥ | divādhyānaparastiṣṭhenmunivanmunimadhyagaḥ

Translation

وہ غیب کی شکل والا جادوگر، دیوتاؤں کی نظروں سے بھی اوجھل، دن کے وقت مراقبہ میں مگن رہتا—رشیوں کے درمیان ایک رشی کی طرح۔

Word by Word

• अदृश्यरूपी: of invisible form
• अदृश्यरूपी: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अदृश्य + रूपिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (अदृश्यं रूपं यस्य)

• मायावी: illusionist/deceiver
• मायावी: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मायाविन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (concessive: 'even')

• अगोचरः: not perceptible/beyond reach
• अगोचरः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + गोचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (गोचरः न)

• दिवा: by day
• दिवा: Adverbial (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: दिवा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: 'by day')

• ध्यानपरः: intent on meditation
• ध्यानपरः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ध्यान + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (ध्याने परः)

• तिष्ठेत्: would stand/remain
• तिष्ठेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• मुनिवत्: like a sage
• मुनिवत्: Adverbial (comparison)
• Type: Indeclinable
• Root: मुनि + वत् (अव्यय/तद्धित)
• Form: अव्यय (तुलनार्थक: -वत्), उपमानार्थे

• मुनिमध्यगः: situated among sages
• मुनिमध्यगः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुनि + मध्य + ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (मुनिमध्ये गः/स्थितः)

Speaker

Skanda

Characters & Entities

• Devas
• Munis (sages)
• Māyā (illusion)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

External appearances of austerity can be deceptive; true dharma is known by conduct, not disguise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse does not name a site; it supports the Kāśī-māhātmya narrative where sacred communities are tested.

What ritualistic prescription is mentioned?

Meditation is mentioned descriptively (as a disguise), not as a prescription.