Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 62
Devanagari script
प्रवेशमुटजानां च निर्गमं च विलोकयन् । यामिन्यां व्याघ्ररूपेण ब्राह्मणान्भक्षयेद्बहून्
Transliteration
praveśamuṭajānāṃ ca nirgamaṃ ca vilokayan | yāminyāṃ vyāghrarūpeṇa brāhmaṇānbhakṣayedbahūn
Translation
وہ پتیوں کی جھونپڑیوں میں داخل ہونے اور وہاں سے نکلنے کو تاکتا رہتا؛ رات کے وقت ببر شیر کی صورت اختیار کر کے بہت سے برہمنوں کو نگل جاتا تھا۔
Word by Word
प्रवेशम्entry
प्रवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Masculine, Accusative, Singular
उटजानाम्of the huts
उटजानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउटज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; Masculine, Genitive, Plural
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
निर्गमम्exit
निर्गमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विलोकयन्watching/observing
विलोकयन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि+लोक् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), प्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग; Present active participle, Nominative Singular Masculine
यामिन्याम्at night
यामिन्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Feminine, Locative, Singular
व्याघ्ररूपेणin the form of a tiger
व्याघ्ररूपेण:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootव्याघ्र-रूप (प्रातिपदिक; व्याघ्र + रूप)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Neuter, Instrumental, Singular
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Masculine, Accusative, Plural
भक्षयेत्would devour
भक्षयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; Optative, Active, 3rd person, Singular
बहून्many
बहून्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Masculine, Accusative, Plural (विशेषण of ब्राह्मणान्)
Speaker
Skanda
Visual Art Cues
Scene: Night in a forested hermitage near Kāśī: leaf-huts (kuṭī/utaja) with faint lamp-glow; a tiger-form stalks silently, watching ascetics enter and exit, then pouncing into darkness.
Characters & Entities
U
Uṭaja (hermit huts)B
BrāhmaṇasV
Vyāghra (tiger form)FAQs
The Purāṇas depict the vulnerability of holy communities to adharma, underscoring the need for divine refuge and moral vigilance.
Not explicitly named here; the passage belongs to the Kāśīkhaṇḍa narrative orbit centered on Kāśī.
None.