Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

Devanagari script

परदारप्रसृमरं करं छिंध्यस्य पापिनः । परदारगृहं यातुः पादौ चास्य विखंडय

Transliteration

paradāraprasṛmaraṃ karaṃ chiṃdhyasya pāpinaḥ | paradāragṛhaṃ yātuḥ pādau cāsya vikhaṃḍaya

Translation

اس گنہگار کے ہاتھ کاٹ دو جو پرائی عورت کی طرف بڑھتے ہیں، اور اس کے پاؤں بھی توڑ دو جو پرائی عورت کی خاطر دوسرے کے گھر جاتا ہے۔

Word by Word

• परदार-प्रसृमरम्: (the) roaming towards another’s wife
• परदार-प्रसृमरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक) + दार (प्रातिपदिक) + प्रसृमर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम्—‘करम्’ इति विशेष्यस्य

• करम्: hand
• करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• छिन्धि: cut!
• छिन्धि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: छिद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अस्य: of him
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• पापिनः: of the sinful (man)
• पापिनः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘अस्य’ इत्यस्य विशेषणम्

• परदार-गृहम्: another man’s wife’s house
• परदार-गृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक) + दार (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यातुः: of the goer (one who goes)
• यातुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: या (धातु) + तृ (कृत्-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-तृन् (agent noun)

• पादौ: (his) two feet
• पादौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अस्य: of him
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• विखण्डय: break to pieces!
• विखण्डय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + खण्ड् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A fierce, judicial scene: a sinner reaching toward another’s wife is restrained; symbolic severing of the grasping hand and breaking of the feet that carry him to forbidden houses—an allegory of cutting off sinful agency.

Characters & Entities

• Paradāra (another’s spouse)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Protection of marital and household dharma is central; violating another’s marriage is portrayed as a grave breach with heavy karmic consequence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting remains Kāśī in the Kāśīkhaṇḍa; this verse is ethical instruction rather than a named tīrtha praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is specified in the verse; it functions as a dharmic prohibition (niṣedha) against paradāra.