Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

संप्राप्याथ महालक्ष्मीं मुनिवर्यः प्रणम्य च । तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिरिष्टदां हृष्टमानसः

saṃprāpyātha mahālakṣmīṃ munivaryaḥ praṇamya ca | tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhiriṣṭadāṃ hṛṣṭamānasaḥ

پھر مہالکشمی کے حضور پہنچ کر، برگزیدہ مُنی نے سجدۂ تعظیم کیا؛ خوش دل ہو کر، مرادیں عطا کرنے والی دیوی کی پسندیدہ کلمات سے ستائش کی۔

संप्राप्यhaving reached
संप्राप्य:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
अथthen
अथ:
Avyaya (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक निपात
महालक्ष्मीम्Mahālakṣmī
महालक्ष्मीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा-लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म; समास: महती लक्ष्मीः
मुनिवर्यःthe best of sages
मुनिवर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि-वर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता; समास: मुनीनां वर्यः (श्रेष्ठः)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootप्र-नम् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
and
:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
तुष्टावpraised
तुष्टाव:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
वाग्भिःwith words
वाग्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण
इष्टाभिःdesired, pleasing
इष्टाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootइष्ट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषण (वाग्भिः)
इष्टदाम्the giver of boons
इष्टदाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइष्ट-दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म; समास: इष्टं ददाति या
हृष्टमानसःwhose mind was delighted
हृष्टमानसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट-मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य मानसं हृष्टम्; विशेषण (मुनिवर्यः)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Mahālakṣmī at Kolāpura

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (frame implied)

Scene: A venerable sage approaches the sanctum of Mahālakṣmī, bows fully, and begins a heartfelt hymn; the Goddess is serene, radiant, and benevolent, embodying ‘iṣṭadā’.

M
Mahālakṣmī
A
Agastya (implied: foremost sage)

FAQs

Right approach to the Divine combines humility (praṇāma) and sincere praise (stuti), opening the way for grace.

The verse sits in a sthala narrative where Mahālakṣmī is encountered as a resident deity (with Kolāpura referenced immediately prior).

Devotional protocol is implied: approach, bow, and offer stotra (hymn of praise).