Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

Devanagari script

त्रैलोक्यं कोलरूपेण त्रासयंतं महासुरम् । विनिहत्य स्थितां तत्र रम्ये कोलापुरे पुरे

Transliteration

trailokyaṃ kolarūpeṇa trāsayaṃtaṃ mahāsuram | vinihatya sthitāṃ tatra ramye kolāpure pure

Translation

جو عظیم اسور سؤر کی صورت میں تینوں لوکوں کو دہلا رہا تھا، اسے قتل کر کے وہ وہیں دلکش شہر کولاپور میں ٹھہر گئی۔

Word by Word

• त्रैलोक्यम्: the three worlds
• त्रैलोक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि-लोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म; समास: त्रयाणां लोकानां समाहारः

• कोलरूपेण: in the form of a boar
• कोलरूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कोल-रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; करण; समास: कोलस्य रूपम्

• त्रासयन्तम्: frightening
• त्रासयन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: त्रस् (धातु) + णिच् + शतृ (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त/active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मविशेषण

• महासुरम्: the great demon
• महासुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा-असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म; समास: महान् असुरः

• विनिहत्य: having slain
• विनिहत्य: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: वि-नि-हन् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• स्थिताम्: (her) staying
• स्थिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (लक्ष्मीम्/देवीम् implied)

• तत्र: there
• तत्र: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• रम्ये: in the delightful
• रम्ये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (पुरे)

• कोलापुरे: in Kolāpura
• कोलापुरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कोल-पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण; समास: कोलस्य पुरम्

• पुरे: in the city
• पुरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kolāpura

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: A dramatic tableau: a colossal boar-formed asura causing panic across the three worlds; the divine power defeats him; then a tranquil, beautiful Kolāpura appears, with the Goddess remaining there as guardian.

Characters & Entities

• Mahālakṣmī
• Kolāpura
• Mahāsura (a great demon)
• Trailokya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śakti protects cosmic order—after removing terror from the worlds, the Goddess makes a place permanently auspicious by her residence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kolāpura (widely identified with Kolhapur in later tradition), presented as a city sanctified by Mahālakṣmī’s abiding.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse functions as a sthala-origin (kṣetra-māhātmya) statement.