Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32

उत्थिते देवकीसूनौ ताः सर्वा अपि गोपिकाः । विलज्जिताः समुत्तस्धुर्गृह्णंत्यः स्वंस्वमंबरम्

utthite devakīsūnau tāḥ sarvā api gopikāḥ | vilajjitāḥ samuttasdhurgṛhṇaṃtyaḥ svaṃsvamaṃbaram

جب دیوکی کے فرزند اٹھ کھڑے ہوئے تو وہ سب گوپیاں بھی شرمندہ ہو کر اٹھیں اور ہر ایک نے اپنا اپنا لباس اٹھا لیا۔

उत्थितेwhen (he) had risen
उत्थिते:
अधिकरण (Locative setting/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) + उत्- उपसर्ग)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) — ‘उत्थिते’ = ‘when (he) had risen’
देवकीसूनौin/when Devakī’s son (Kṛṣṇa)
देवकीसूनौ:
अधिकरण (Locative setting/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवकी-सूनु (प्रातिपदिक; समास)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive tatpuruṣa) ‘देवक्याः सूनुः’
ताःthose (women)
ताः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
सर्वाःall
सर्वाः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषणम् (adjective) ताः इति विशेष्ये
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle); समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
गोपिकाःcowherd women (gopīs)
गोपिकाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
विलज्जिताःembarrassed
विलज्जिताः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootविलज्जित (कृदन्त; √लज्ज् (धातु) + वि- उपसर्ग)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त — ‘ashamed/embarrassed’
समुत्तस्थुःthey rose up
समुत्तस्थुः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-√स्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural); परस्मैपदम्; उपसर्गौ: सम्-, उत्-
गृह्णन्त्यःtaking (holding)
गृह्णन्त्यः:
कर्ता-विशेषण (concomitant action)
TypeAdjective
Rootगृह्णत् (कृदन्त; √ग्रह् (धातु) शतृ-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); वर्तमानकृदन्त (present active participle) — ‘taking/holding’
स्वं-स्वम्each one’s own
स्वं-स्वम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); पुनरुक्त-समुच्चय (each one’s own) — ‘svaṃ svaṃ’
अम्बरम्garment
अम्बरम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

Narrator (Skanda to Agastya), deduced from Kāśī-khaṇḍa dialogic norm

Scene: Krishna rises; the gopīs, suddenly bashful, stand and gather their own garments, averting eyes—an intimate moment of lajja after playful closeness.

K
Kṛṣṇa (Devakī-suta)
G
Gopikāḥ (gopīs)
D
Devakī

FAQs

It depicts social and moral decorum (lajjā, maryādā) as part of dharma in sacred narratives.

No specific tīrtha is named in this verse; the larger work is the Kāśī-khaṇḍa.

None.