Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

वह्नौ स्वर्लोकमापन्ने जाते मध्यंदिने नृपः । कृतमाध्याह्निकस्तूर्णं प्राविशद्भोज्यमंडपम्

vahnau svarlokamāpanne jāte madhyaṃdine nṛpaḥ | kṛtamādhyāhnikastūrṇaṃ prāviśadbhojyamaṃḍapam

جب وہنی سُورگ لوک کو روانہ ہو چکا اور دوپہر ہو گئی، تو بادشاہ نے جلدی سے اپنے مَدیانھک کرم پورے کر کے طعام گاہ میں قدم رکھا۔

वह्नौwhen/while Agni (was)
वह्नौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
स्वर्-लोकम्the heavenly world
स्वर्-लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर् (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (स्वरः लोकः)
आपन्नेhaving gone to; having reached
आपन्ने:
Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआपन्न (कृदन्त, √आपद्)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); विशेषणम् (वह्नौ)
जातेwhen it had become; when it occurred
जाते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त, √जन्)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); सति-सप्तमी (locative absolute)
मध्यंदिनेat midday
मध्यंदिने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्यंदिन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; सति-सप्तमी
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
कृत-माध्याह्निकःhaving performed the midday rites
कृत-माध्याह्निकः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त, √कृ) + माध्याह्निक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); तत्पुरुषः (कृतं माध्याह्निकं येन)
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
प्राविशत्entered
प्राविशत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः प्र-
भोज्य-मण्डपम्the dining hall
भोज्य-मण्डपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभोज्य (प्रातिपदिक) + मण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (भोज्यस्य मण्डपः)

Skanda (narrating)

Scene: Agni has gone to Svarga; the sun stands at midday. The king completes mādhyāhnika swiftly—water vessel, kuśa, and calm posture—then walks toward the dining pavilion.

V
Vahni (Agni)
S
Svarloka (Svarga)
N
Nṛpa (king)

FAQs

Even amid extraordinary events, one should maintain daily dharmic observances (nitya-karma).

None explicitly; the broader setting remains within the Kāśī Khaṇḍa.

Completion of the mādhyāhnika (midday rites) is referenced as a customary duty.