Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59
Devanagari script
यावत्स्वलोमसंख्यास्ति तावत्कोट्ययुतानि च । भर्त्रा स्वर्गसुखं भुंक्ते रममाणा पतिव्रता
Transliteration
yāvatsvalomasaṃkhyāsti tāvatkoṭyayutāni ca | bhartrā svargasukhaṃ bhuṃkte ramamāṇā pativratā
Translation
جتنے اس کے بدن پر بال ہیں، اتنے ہی کروڑوں اور اَیوت (دس ملین) برسوں تک، خوش دل پتی ورتا استری اپنے بھرتا کے ساتھ سوَرگ کا سُکھ بھوگتی ہے۔
Word by Word
yāvatas much as / as long as
yāvat:
Adhikarana (Temporal/measure adjunct)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (प्रातिपदिक/सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (सम्बन्ध-परिमाणवाचक/यावत्-तावत्-युग्म), correl. adverb ‘as much/as long as’
sva-loma-saṃkhyāthe number of one’s body-hairs
sva-loma-saṃkhyā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + loma (प्रातिपदिक) + saṃkhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य लोमानां संख्या)
astiis/exists
asti:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tāvatthat much / for that long
tāvat:
Adhikarana (Measure adjunct)
TypeIndeclinable
Roottāvat (प्रातिपदिक/सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (परिमाणवाचक), correl. adverb ‘so much/that much’
koṭi-ayutānicrores of ten-thousands (vast multitudes)
koṭi-ayutāni:
Karta (Subject complement/measure)
TypeNoun
Rootkoṭi (प्रातिपदिक) + ayuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (कोटीनां अयुतानि = ‘ten-thousands of crores’)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
bhartrāby/with the husband
bhartrā:
Sahakari/Karana (Agent/means; ‘with/through the husband’)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
svarga-sukhamheavenly happiness
svarga-sukham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक) + sukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वर्गस्य सुखम्)
bhuṃkteenjoys
bhuṃkte:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootbhuj (भुज् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
ramamāṇādelighting/joyfully enjoying
ramamāṇā:
Karta (Subject qualifier)
TypeVerb
Rootram (रम् धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त (शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आत्मनेपदी वर्तमान कृदन्त (enjoying/delighting)
pativratāa devoted wife (pativratā)
pativratā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpati (प्रातिपदिक) + vratā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (पतेः व्रता = devoted to husband)
Speaker
Skanda (deduced; narrative teaching voice in Kāśī-khaṇḍa)
Characters & Entities
S
SvargaFAQs
The Purāṇic text magnifies the long-lasting fruit (phala) of steadfast marital dharma.
No distinct tīrtha is named; the teaching occurs within the Kāśī-khaṇḍa’s sacred milieu.
None; it describes the phala (result) rather than a specific observance.