Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60
Devanagari script
अरघट्टघटीतुल्यौ कुचौ दौःशील्यसूचकौ । पीवरास्यौ सांतरालौ पृथूपांतौ न शोभनौ
Transliteration
araghaṭṭaghaṭītulyau kucau dauḥśīlyasūcakau | pīvarāsyau sāṃtarālau pṛthūpāṃtau na śobhanau
Translation
پانی کے پہیے کے گھڑوں جیسے پستان بدخصلتی اور بدکرداری کی علامت بتائے گئے ہیں۔ جن کا اگلا حصہ بھاری ہو، درمیان میں بڑا فاصلہ ہو اور پہلو چوڑے ہوں، وہ خوش نما نہیں کہے جاتے۔
Word by Word
araghaṭṭaghaṭītulyaulike the pots of a water-wheel
araghaṭṭaghaṭītulyau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootara-ghaṭṭa (प्रातिपदिक) + ghaṭī (प्रातिपदिक) + tulya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्; बहुपद-तत्पुरुषः (अरघट्टघटीवत् तुल्यौ)
kucaubreasts
kucau:
Karta/Āśraya
TypeNoun
Rootkuca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
dauḥśīlyasūcakauindicating bad character
dauḥśīlyasūcakau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootdauḥśīlya (प्रातिपदिक) + sūcaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (दौःशील्यं सूचयतः)
pīvarāsyaubroad-faced/large-fronted
pīvarāsyau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootpīvara (प्रातिपदिक) + āsya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारयः (पीनम् आस्यमिव/मुखमिव)
sāṃtarālauwith a gap/space between
sāṃtarālau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsa-antara (प्रातिपदिक) + āla (प्रातिपदिक/प्रत्ययार्थ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (अन्तरालं सन्ति)
pṛthūpāṃtaubroad at the sides/ends
pṛthūpāṃtau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootpṛthu (प्रातिपदिक) + upānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारयः (पृथु उपान्तौ)
nanot
na:
Negation
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
śobhanaubeautiful, pleasing
śobhanau:
Predicate qualifier
TypeAdjective
Rootśobhana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (विधेय)
Speaker
Skanda
Visual Art Cues
Scene: A teacher uses a water-wheel pot (araghaṭṭa-ghaṭī) as a metaphor while instructing students; the pot and wheel become the central visual symbol, keeping the scene allegorical and modest.
Characters & Entities
K
Kāśī (Vārāṇasī)FAQs
It uses traditional physiognomic symbolism to caution about conduct, aligning outer signs with inner disposition.
None directly; it remains within the Kāśī-khaṇḍa discourse.
None.