Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85

देशः कोशो बलं दुर्गं यदन्यदपि भामिनि । तत्त्वदीयं न मे किंचित्स्वाम्यमात्रमिहास्ति मे

deśaḥ kośo balaṃ durgaṃ yadanyadapi bhāmini | tattvadīyaṃ na me kiṃcitsvāmyamātramihāsti me

“ملک، خزانہ، لشکر، قلعے—اور جو کچھ بھی ہے، اے تابندہ خاتون—سب تمہارا ہے۔ یہاں حقیقت میں میرا کچھ نہیں؛ میرے پاس تو بس ‘حاکمیت’ کا نام رہ گیا ہے۔”

देशःterritory; land
देशः:
कर्ता (in list)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कोशःtreasury
कोशः:
कर्ता (in list)
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बलम्army; strength
बलम्:
कर्ता (in list)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दुर्गम्fort
दुर्गम्:
कर्ता (in list)
TypeNoun
Rootदुर्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यत्whatever
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative)
अन्यत्other
अन्यत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of यत्)
अपिalso
अपि:
निपात
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
भामिनिO lovely one
भामिनि:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
तत्that
तत्:
कर्ता/विधेय (anaphoric)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश (that)
त्वदीयम्yours
त्वदीयम्:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootत्वद् + ईय (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तद्धित-प्रत्यय (possessive adjective)
not
:
निपात
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
मेof me; my
मे:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular) ‘of me/to me’; अत्र षष्ठी (my)
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
कर्ता/कर्म (with न)
TypeNoun
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
स्वाम्यमात्रम्mere ownership; only lordship
स्वाम्यमात्रम्:
विधेय (Predicate)
TypeNoun
Rootस्वाम्य + मात्र (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: स्वाम्यस्य मात्रम् (mere lordship)
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
अस्तिis
अस्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेto me; for me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन; अत्र चतुर्थी (to me/for me) वा षष्ठी (of me)

King

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical)

Scene: The king enumerates instruments of power—realm, treasury, army, forts—then relinquishes them, standing as a figure of humbled sovereignty; the beloved is shown as rightful recipient, symbolizing virtue’s claim over power.

K
King
K
Kalāvatī

FAQs

Non-possessiveness and generosity are hallmarks of dharmic rulership—power is treated as stewardship, not selfish ownership.

No particular tīrtha is mentioned; the verse belongs to the Kāśī Khaṇḍa’s broader sacred narrative setting.

None directly; the spirit aligns with dāna (generous giving) as a royal virtue.