Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 18

प्रेंखत्पताकानिकरं मणिमाणिक्यमालितम् । कृष्णागुरुमहाधूप बहुलामोदमोदितम्

preṃkhatpatākānikaraṃ maṇimāṇikyamālitam | kṛṣṇāgurumahādhūpa bahulāmodamoditam

وہاں جھنڈوں کے گچھے جھولتے ہیں؛ وہ جواہرات اور قیمتی پتھروں کی مالاؤں سے آراستہ ہے؛ اور سیاہ عود (کالا اگرو) کی عظیم دھونی کی کثرتِ خوشبو سے دل شادمان ہوتا ہے۔

प्रेंखत्swaying, fluttering
प्रेंखत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रेङ्ख्/प्रेंख् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
पताकाbanner, flag
पताका:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootपताका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (banner/flag); समासाङ्ग
निकरम्multitude, cluster
निकरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—प्रेंखत्-पताका-निकर (तत्पुरुषः: ‘a mass of fluttering banners’)
मणिgem
मणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (gem); समासाङ्ग (पूर्वपद)
माणिक्यgems and rubies
माणिक्य:
Instrument/Means (Karana/करण)
TypeNoun
Rootमाणिक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (ruby/jewel); समासः—मणि-माणिक्य (समाहार-द्वन्द्वः: ‘gems and rubies’)
मालितम्garlanded, adorned
मालितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमाल्/माल्य (प्रातिपदिक) / मालय् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘माल्येन युक्तम्/मालाभिः भूषितम्’
कृष्णागुरुblack agaru (aloeswood)
कृष्णागुरु:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootकृष्ण + अगुरु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासः—कृष्ण-अगुरु (कर्मधारयः: ‘dark/black agaru’)
महाधूपgreat incense
महाधूप:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootमहा + धूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासः—महा-धूप (कर्मधारयः: ‘great incense’)
बहुलabundant
बहुल:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासाङ्ग
आमोदfragrance
आमोद:
Visheshana (Qualifier/विशेषणाङ्ग)
TypeNoun
Rootआमोद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (fragrance/joy); समासाङ्ग
मोदितम्delighted, perfumed
मोदितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—कृष्णागुरु-महाधूप-बहुल-आमोद-मोदित (तत्पुरुषः: ‘gladdened/filled with abundant fragrance of black-aguru great incense’)

Pūrṇabhadra (within Skanda’s narration)

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Scene: A grand courtyard with swaying clusters of banners; gem-garlands drape pillars and doorways; thick, sweet smoke of black agaru incense curls through the air, making the whole place joyous.

P
Pūrṇabhadra

FAQs

Even refined pleasures—beauty, scent, and luxury—cannot replace deeper auspicious fulfilment grounded in dharma.

None directly; the larger Kāśīkhaṇḍa context is Kāśī’s sacred narrative.

None.