Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 76

Devanagari script

त्रैलोक्यसुंदरी तुर्या तुर्यातीतपदप्रदा । त्रैलोक्यलक्ष्मीस्त्रिपदी तथ्यातिमिरचंद्रिका

Transliteration

trailokyasuṃdarī turyā turyātītapadapradā | trailokyalakṣmīstripadī tathyātimiracaṃdrikā

Translation

وہ تینوں لوکوں کی سُندرتا ہے؛ وہ تُریہ حالت ہے اور تُریہ سے ماورا مقام عطا کرتی ہے۔ وہ تری لوک کی لکشمی، تری پدی ہے، اور سچائی کی چاندنی ہے جو اندھیرا دور کر دیتی ہے۔

Word by Word

• त्रैलोक्यसुंदरी: beauty of the three worlds
• त्रैलोक्यसुंदरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य-सुन्दरी (प्रातिपदिक; त्रैलोक्य + सुन्दरी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (त्रैलोक्ये सुन्दरी/त्रैलोक्यस्य सुन्दरी)

• तुर्या: the fourth state (turya)
• तुर्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तुर्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तुर्यातीतपदप्रदा: giver of the state beyond turya
• तुर्यातीतपदप्रदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तुर्य-अतीत-पद-प्रदा (प्रातिपदिक; तुर्य + अतीत + पद + प्रदा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तुर्यातीतं पदं प्रददाति)

• त्रैलोक्यलक्ष्मीः: fortune/glory of the three worlds
• त्रैलोक्यलक्ष्मीः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य-लक्ष्मी (प्रातिपदिक; त्रैलोक्य + लक्ष्मी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विसर्गान्त-रूपम्; समासः—तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य लक्ष्मीः)

• त्रिपदी: the three-stepped (gāyatrī/epithet)
• त्रिपदी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि-पदी (प्रातिपदिक; त्रि + पदी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—द्विगुः (त्रीणि पदानि यस्याः/त्रिपदी)

• तथ्या: true, real
• तथ्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तथ्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• तिमिरचंद्रिका: moonlight for (dispelling) darkness
• तिमिरचंद्रिका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिमिर-चन्द्रिका (प्रातिपदिक; तिमिर + चन्द्रिका)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तिमिरस्य चन्द्रिका)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā in Kāśī as Satya-candrikā / Turyā

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi audience in frame

Visual Art Cues

Scene: Moonlit Kāśī ghāṭa: Gaṅgā as a serene goddess radiating cool ‘satya-candrikā’ light that dissolves a dark veil labeled ‘avidyā’; above her, a subtle mandala of four states with the fourth (turya) highlighted, and a fifth halo indicating ‘turyātīta’.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Kāśī
• Lakṣmī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Gaṅgā is praised as a gateway to higher consciousness—her grace dispels ignorance and supports liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā in Kāśī, framed not only as sacred geography but as a conduit to mokṣa-oriented awareness.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse is contemplative, encouraging meditative recitation and tīrtha-darśana.