Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

भूतज्वराश्च ये केचिद्ये केचिद्विषमज्वराः । ते क्षिप्रमुपशाम्यंति ह्येतत्कूपोदसेवनात्

bhūtajvarāśca ye kecidye kecidviṣamajvarāḥ | te kṣipramupaśāmyaṃti hyetatkūpodasevanāt

بھوتوں سے پیدا ہونے والے جو بھی بخار ہوں اور جو بھی بے قاعدہ (وقفے وقفے سے آنے والے) بخار ہوں—اس کنویں کے پانی کے استعمال سے وہ سب جلد ہی فرو ہو جاتے ہیں۔

भूतज्वराःspirit-caused fevers
भूतज्वराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत + ज्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (bhūtānāṃ jvarāḥ / bhūta-sambandhī)
and
:
(Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
येwhich
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
येwhich
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
विषमज्वराःirregular fevers
विषमज्वराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविषम + ज्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (viṣamaḥ jvaraḥ)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उपशाम्यन्तिsubside
उपशाम्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + शम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
हिindeed
हि:
(Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (particle: indeed/for)
एतत्कूपोदसेवनात्from consuming the water of this well
एतत्कूपोदसेवनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootएतत् + कूप + उदक + सेवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (etat-kūpa-udaka-sevanāt)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Kālodaka-kūpa

Type: kund

Listener: Sages/audience receiving Kāśī tīrtha guidance

Scene: A fever-stricken pilgrim is given well-water; shadowy bhūta forms retreat into darkness; the patient cools and sits upright; a Bhairava-like protective aura is hinted near the shrine.

K
Kālodaka

FAQs

Kāśī’s tirthas are praised as removing both seen and unseen afflictions, integrating health and holiness.

The sacred well (kūpa) of Kālodaka/Kālatamodaka in Kāśī.

Kūpodaka-sevana—using/drinking the well-water to pacify fevers, including bhūta-related and intermittent types.