Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

Devanagari script

इति सर्वं मम पुरः प्रसादाद्वक्तुमर्हतम् । इति तद्वाक्यमाकर्ण्य गणावूचतुरादरात्

Transliteration

iti sarvaṃ mama puraḥ prasādādvaktumarhatam | iti tadvākyamākarṇya gaṇāvūcaturādarāt

Translation

پس مہربانی فرما کر یہ سب کچھ میرے سامنے بیان کرنے کے لائق ہو۔ یہ باتیں سن کر دونوں گن (خادم) ادب کے ساتھ بول اٹھے۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (thus)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• पुरः: in front (of me)
• पुरः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, अव्ययीभाववत्; अत्र द्वितीया/सप्तमी-अर्थे (in front of)

• प्रसादात्: by (your) grace
• प्रसादात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• वक्तुम्: to speak
• वक्तुम्: Prayojana (Purpose)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
• Form: तुमुनन्त (infinitive), अव्यय; प्रयोजनार्थे

• अर्हतम्: is proper/you should
• अर्हतम्: Kriya (Predicative)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु) + शतृ/मतुप्? (प्रातिपदिक-रूप)
• Form: अर्ह्-धातोः वर्तमानकालिक विशेषणरूप; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः—योग्यम् (fit/proper)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वाक्यम् इत्यस्य विशेषणम्

• वाक्यम्: speech/statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आकर्ण्य: having heard
• आकर्ण्य: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-कर्त्/कर्ण् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यपन्त अव्यय (gerund) from आ + कर्ण् (to hear); पूर्वकालिक

• गणौ: the two attendants (gaṇas)
• गणौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• ऊचतुः: said (the two)
• ऊचतुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन

• आदरात्: out of respect
• आदरात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: आदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Audience within frame; immediate participants: Śivaśarman and two gaṇas

Visual Art Cues

Scene: The seeker requests a full explanation ‘before me’; the attendants turn slightly toward him, poised to speak, hands in a respectful gesture; the moment is a calm narrative hinge.

Characters & Entities

• Gaṇa (two attendants)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace (prasāda) and respectful listening open the way for authoritative instruction on liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is directly mentioned; the verse transitions into the explanation that supports Kāśī’s Mahātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.