Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

सर्वेषां शासकश्चासौ तस्य शास्ता न चापरः । स्वयं सृजति भूतानि स्वयं पाति तथात्ति च

sarveṣāṃ śāsakaścāsau tasya śāstā na cāparaḥ | svayaṃ sṛjati bhūtāni svayaṃ pāti tathātti ca

وہی سب کا حاکم ہے؛ اس پر کوئی اور حاکم نہیں۔ وہ خود ہی مخلوقات کو پیدا کرتا ہے، خود ہی ان کی پرورش و حفاظت کرتا ہے، اور خود ہی آخرکار انہیں سمیٹ (فنا) کر دیتا ہے۔

सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (सामान्य), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
शासकःruler
शासकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशास् (धातु) → शासक (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्तरि कृदन्त (agent noun); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
असौthat (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
शास्ताgovernor; chastiser
शास्ता:
Samanaadhikarana (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootशास् (धातु) → शास्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृवाचक (agent noun)
not
:
Sambandha (Negation particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक निपात (negation)
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
अपरःanother
अपरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शास्ता)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मार्थक क्रियाविशेषण (by oneself)
सृजतिcreates
सृजति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भूतानिbeings
भूतानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मार्थक क्रियाविशेषण
पातिprotects
पाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/also)
अत्तिconsumes; devours
अत्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात

Skanda

Tirtha: Kāśī (Avimukta) under Viśveśa’s sovereignty

Type: kshetra

Listener: Purāṇic audience

Scene: Triptych-like cosmic scene centered on Viśveśa: from his will arise beings (sṛṣṭi), under his gaze they are sustained (sthiti), and into his radiance they dissolve (saṃhāra), all under a single sovereign presence.

V
Viśveśa (implied)
B
Bhūtas (beings/elements)

FAQs

The Lord is the single ultimate authority who performs creation, protection, and dissolution—encouraging exclusive refuge (śaraṇāgati).

The verse supports the Kāśī-centered praise of Viśveśvara by describing his universal lordship, though no tirtha-name appears.

None; it is a doctrinal statement about divine functions.