Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11

विप्रावभासते यावत्किरणैः पुष्पवंतयोः । तावतीभूः समुद्दिष्टा ससमुद्राद्रि कानना

viprāvabhāsate yāvatkiraṇaiḥ puṣpavaṃtayoḥ | tāvatībhūḥ samuddiṣṭā sasamudrādri kānanā

اے برہمن! جہاں تک سورج کی کرنیں پھولوں سے بھرے جہان پر پھیلتی ہیں، اتنی ہی دور تک زمین کا پھیلاؤ کہا گیا ہے—سمندروں، جزیروں، پہاڑوں اور جنگلوں سمیت۔

विप्रthe brāhmaṇa / the learned one
विप्र:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेष्य-रूपेण (as subject)
अवभासतेshines forth, appears radiant
अवभासते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभास् (धातु) + अव (उपसर्ग)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्
यावत्as far as, as long as
यावत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (correlative: 'as far as/so long as')
किरणैःby rays
किरणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
पुष्पवतयोःof the flower-bearing (two)
पुष्पवतयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपुष्पवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन; विशेषण (qualifier)
तावतीso much, of that extent
तावती:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; परिमाण-वाचक (correlative to यावत्)
भूःthe earth
भूः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
समुद्दिष्टाis stated/declared
समुद्दिष्टा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + उद्दिश् (धातु) → समुद्दिष्ट (कृदन्त/PPP)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूः इत्यस्य विशेषणम्
with
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय/उपसर्ग-सदृश)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (meaning 'with')
समुद्रocean
समुद्र:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासाङ्ग (member in compound)
अद्रिmountain
अद्रि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग (member in compound)
काननाforests
कानना:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (काननानि → काव्ये कानना); समासाङ्ग (member in compound)

Skanda

Listener: a brāhmaṇa interlocutor (vipra)

Scene: A panoramic purāṇic world-view: the sun’s rays spreading over a blossoming earth, with stylized oceans, island-continents, mountain ranges, and forests arranged in concentric order.

S
Skanda
S
Sūrya (Bhānu)
B
Bhū (Earth)

FAQs

Creation is portrayed as divinely ordered and measurable; recognizing this order supports dharmic reverence for the world as sacred.

The verse is part of the Kāśīkhaṇḍa’s broader teaching context, but this particular line focuses on cosmic/terrestrial extent rather than a single tīrtha.

No specific vrata, dāna, snāna, or japa is prescribed in this verse.