Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33

Devanagari script

तया जन्मांतरे तात यत्पुण्यं समुपार्जितम् । तत्पुण्योपचयाद्राजा सुरुच्यां सुरुचिर्भृशम्

Transliteration

tayā janmāṃtare tāta yatpuṇyaṃ samupārjitam | tatpuṇyopacayādrājā surucyāṃ surucirbhṛśam

Translation

“اے بچے، پچھلے جنم میں اس نے جو پُنّیہ کمایا تھا، اسی پُنّیہ کے بڑھنے سے بادشاہ سُروچی کی طرف بہت زیادہ مائل ہے۔”

Word by Word

• तया: by her
• तया: Karana (Agent/instrument in passive sense)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया, एकवचन

• जन्म-अन्तरे: in another birth
• जन्म-अन्तरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष: जन्मनः अन्तरम्); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• तात: O dear son
• तात: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन

• यत्: whatever/that which
• यत्: Sambandha (Relative pronoun)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (That which is earned)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• समुपार्जितम्: accumulated/earned
• समुपार्जितम्: Karma (Predicate to puṇyam)
• Type: Verb
• Root: सम्-उप-आर्ज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तत्-पुण्य-उपचयात्: from that accumulation of merit
• तत्-पुण्य-उपचयात्: Apadana (Cause/source/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक) + उपचय (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष); पुंलिङ्ग; पञ्चमी (अपादान/हेतु), एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• सुरुच्याम्: in/for Surucī (name)
• सुरुच्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुरुचि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• सुरुचिः: having good liking/affectionate
• सुरुचिः: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सुरुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’ इत्यस्य विशेषणम्

• भृशम्: exceedingly, greatly
• भृशम्: Visheshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: भृशम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb of degree)

Speaker

Sunīti

Visual Art Cues

Scene: Sunīti explains that Surucī’s present fortune arises from merit earned in a former birth; the scene subtly evokes unseen karmic threads behind visible court life.

Characters & Entities

• Sunīti
• Surucī
• King (unnamed in snippet)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Present honor and affection often reflect past puṇya; understanding karma reduces envy and steadies the mind.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse; it is karmic instruction within the Kāśīkhaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is given; the implied remedy is to cultivate puṇya through dharmic living.